Британ Кеңесі

Әрине, Қазақстанда да құқық қорғау органдары Фархат-атаның және оның барлық тіршіліктің анасы атанған әйелі Нинаның жақтастарымен күрес жүргізді.
2009 жылы наурызда Алматы қаласының прокурорының талап арызын қарау нәтижесінде Алматының Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты «Алла Аят» (фархатшылар) қоғамдық бірлестігін таратуға шешім шығарды.
Шешімнің негіздемесі ретінде медицина саласы мамандарының бұл қозғалыс қызметінің азаматтардың денсаулығының әлеуметтік қорғалуына теріс ықпал ететіні және олардың денсаулығына нақты зиян келтіру қаупін туғызатыны туралы қорытындылары алынды; бұл ел заңнамасымен тыйым салынған, өйткені аталған қызмет мемлекет қауіпсіздігін бұзуға бағытталған.
Сол кезде БАҚ «Алла Аят» ағымы өкілдерінің дәстүрлі діндерді мойындамайтынын, Құран мен Інжілді өртейтінін хабарлады. Емдеу курсы «Өмір формуласын» айту арқылы Фархат-атаның энергиясына қосылудан басталды. Одан кейін белгіленген жүйеге сәйкес осы формуланы айта отырып, күніне бірнеше рет күнге үш минут қарап тұру қажет болды. Сондай-ақ «емдік өткен шай» ішіп, «Ғаламның жұлдызы» журналдарын оқу керек болды (2009 жылы бағасы 300-ден 600 теңгеге дейін болды).
«Бұл практика жалған емшілік сипатына ие болды, бұдан басқа оны медициналық білімі жоқ, мамандандырылған емдеу мекемелерінен тыс жерлердегі адамдар жүзеге асырды. Аталған әсер ету әдістерін қолдану адамдарда психикалық және соматикалық аурулардың пайда болуына бірнеше рет алып келді.
Осылайша, 2000 жылдан бастап тек СҚО-да ғана «Алла Аят» әдістемесі бойынша «емдеумен» байланысты адам қайтыс болуының екі фактісі тіркелді. Петропавл тұрғыны М.В.В. (1-ші типті қант диабетімен ауыратын, инсулинге тәуелді науқас) ағым адепттерінің ықпалымен инсулин қабылдаудан бас тартты, нәтижесінде үш күннен кейін қайтыс болды. Сондай-ақ онкологиялық аурумен ауыратын Петропавл тұрғыны О.О.И. ұзақ уақыт бойы «Алла Аят» әдістемесі бойынша емделіп, дәстүрлі медицина қызметінен бас тартты, нәтижесінде денсаулық жағдайы күрт нашарлап, ауру асқынды», — деп жазды БАҚ.
2006 жылы Астана қалалық прокуратурасы «Алла Аят» әдістемесі бойынша емдеу сеанстарына барған науқастарда бастапқы психоздардың дамуы мен психикалық аурулардың асқынуы фактілерін анықтады.
Астананың психикалық денсаулық мәселелері медициналық орталығының деректері бойынша, 2004 жылы 6 қыркүйектен 6 қазанға дейін аталған мекемеде бұрын психоневрологиялық диспансерде тіркеулі болмаған, 1972 жылы туған Т.Д.А. шизофрения диагнозымен емдеуден өтті. Оның ауру тарихына сәйкес, әйелде аурудың асқынуы «Алла Аят» оккульттік-мистикалық сектасының емшілері бейтаныс оған бейнероликтер көрсетіп, өзгеше «дұғалар» оқыған кездегі ықпал еткеннен кейін орын алды.
2005 жылы Орталықта О.З.Д. емдеуден өтті; ол үш жыл бойы «Алла Аят» емдеу сеанстарына үнемі барып, журналдар мен бейнекассеталар сатып алды. Психикалық бұзылыс белгілері байқалуына байланысты 2005 жылы маусымда ауруханаға жатқызылды.
Сондай-ақ Орталыққа психикалық бұзылыспен Б.Л.Г. жүгінді; ол қорқыныш сезімін бастан өткеріп, өзін гипнозға алуда деп санады, себебі ол үнемі «Фархат формуласын» айтып жүрді.
Қазақстанның құқық қорғау органдары «Алла Аяттың» негізгі қаржыландыру көздері жақтастардың өзінің міндетті ақшалай салымдары екенін анықтады. Қаржыландыру қағидаттары «қаржылық пирамидаларға» ұқсас, себебі ағым мүшесінің әрқайсысы ағым құрылымындағы өз деңгейін көтеру үшін одан да көп жаңа жақтасты өзімен бірге алып келуі тиіс.
2008 жылы наурызда «Время» газеті «Қостанай облыстық психиатриялық ауруханасына тіршілей өзін өртеуге тырысқан үш жақтасы түскен бірқатар жанжалды оқиғалардан кейін және «Алла Аят» негізін қалаушы Фархат-атаның қайтыс болуынан кейін сектаншылар жер астына кеткендей болды» деп хабарлады.
«Бізде бар деректерге қарағанда, бірнеше апта бұрын Шонжыда «Алла Аят» сектасы «емшілерінің» тағы үш науқасы өзін өртеуге тырысты. Олардың барлығы Күнге ұшып кетудің қажеттілігіне сенді. Қазір олар республиканың психиатриялық клиникаларының бірінде емделуде», — деп жазылды мақалада.
2013 жылы қыркүйекте тыйым салынған «Алла Аят» діни ағымының 11 жақтасы Алматы облысында ұсталды. 25-тен 50 жасқа дейінгі діни ағым жақтастары Үйғыр ауданының мәдениет және демалыс паркінде ұсталды. Олар «Алла Аят» әдісі бойынша дәстүрлі емес емдеу жүргізді. Прокуратура оларға қарсы «ҚР заңнамасында белгіленген тәртіппен тіркелмеген не қызметі тоқтатылған немесе тыйым салынған қоғамдық, діни бірлестіктер қызметіне басшылық ету» бабы бойынша әкімшілік іс қозғады. Үйғыр ауданының соты оларды 50 АЕК-ке (1 АЕК — 1731 теңге) айыппұлға тартты. 2013 жылдың басынан бастап Қазақстанда осы діни ағымның сегіз жақтасы айыппұлға тартылғаны атап өтілді.
2014 жылы қарашада БАҚ Қостанай облысында тыйым салынған «Алла Аят» оккульттік-мистикалық ұйымы қайтадан өзін-өзі жариялағанын хабарлады.
«Қостанай облысының Федоров ауданы Жаңахай кентінің 44 жастағы тұрғыны тұзды шай мен күнге деген сенімнен сөзбе-сөз қайтыс болды. Өз өмірін кәсіби медицина қызметкерлеріне сеніп тапсыра алмады — бұл оның діни сеніміне қайшы келді. Ольга «Фархат-атаның» идеологиясының қызу жақтаушысы болды. Фархат шәкірттері дәрілік емдеуді тиімсіз деп мойындамайды: «Фармакология сіздің органдарыңызды сауықтырмайды!» — деп жазылады «Ғаламның жұлдызы» журналында. «Журналдағы ақпаратты оқыңыз, онда орналастырылған суреттерді қараңыз, бір мезгілде ішкі сезімдеріңізге құлақ салыңыз, өткен шай ішіңіз, күнге қараңыз, Өмір формуласын оқыңыз. Сіздің емдеуіңіз осыдан тұрады». («Ғаламның жұлдызы» журналы, № 6, 2002 ж.).
Федоров аудандық орталық ауруханасының бас дәрігерінің емдеу-алдын алу жұмысы жөніндегі орынбасары міндетін атқарушы Александра Карпенко жағдайға былай түсініктеме берді: «Бұл әйелдің «Алла Аят» қозғалысының жақтаушысы екені бізге 2010 жылдан белгілі. Сол кезде жүктілік кезінде ол жүктілікке байланысты кез келген тексерулерден бас тартты. Бас тартуын діни көзқарастарымен түсіндірді. Баласы туғаннан кейін нәрестеге егу жасауды мүлдем қабылдамады. Биылғы жылдың 17 маусымында аудандық фельдшер әйелде «сарғаю» белгілері байқалатынын хабарлады. Бірақ ауруханада тексерілуге келіспеді, өйткені бұл, тағы да, оның сеніміне қайшы келеді. Тіпті өзін қарата да бермеді. «Өзінің әкесіне», «күнге» жүгінетінін айтты. Аудандық аурухана дәрігерлерінен бастап әкімге дейін барлығы сендіруге тырысты, бірақ ешнәрсеге қол жеткізе алмадық. 20 шілдеде әйел үйінде созылмалы бауыр жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Әрине, егер әйел дәрілік ем алса, мұның алдын алуға болар еді», — деп жазды БАҚ.

Сол басылымда 2007 жылы Қостанай облыстық психиатриялық ауруханасына есі ауысқан күйде үш адам түскені де айтылды. Олардың барлығы Күнге «ұшып» кетудің қажеттілігіне сенді. Тәулігінің көп бөлігін белгілі бір белгіленген кодпен дәптерді жазып толтыруға, содан кейін оны өртеуге жұмсады. Науқастардың туыстары оларды өзін өртеу арқылы өзіне қол жұмсауға дайындап жатыр деп сендірді.

Фархат-ата шығарған журнал, әрине, қызықты болды. Желіде осы психиатриялық шедевردің толық нөмірлерін әлі күнге дейін табуға болады. Алайда журналды психикасы нашар адамдарға оқу ұсынылмайды — бұрыннан бар аурулардың асқынуы немесе әлі диагноз қойылмаған аурулардың көрініс беруі мүмкін.
«Селанна жұлдызы» журналының бірінші нөмірі Фархат-атаның терең ойлы нақыл сөзімен ашылды: «Ертегіге сенбеген көреді де сенеді».
Бірақ Ұлының пікіріндегі ой сонша терең болды, бас редактор оқырмандарға журнал беттерінің не жасыратынын бәрібір түсіндіріп беруді жөн санады:
«АЯТ дегеніміз не және неліктен көптеген алғышарттар бұл ұйғыр сөзінің жақын арада жалпыадамзаттық мағынаға ие болатынын айтып тұр?
Қазіргі ғылымның барлығы бірлесе отырып та қайталай алмайтын деңгейдегі тірі жасушада түбегейлі өзгерістер жасай алатын Күннің микро-макроэлементі дегеніміз не? АЯТ шәкіртінің кез келгені, тіпті Күн энергиясына жаңа ғана қосылған болса да, науқас адамның ағзасына осы микро-макроэлементті қалай оңай және қарапайым жеткізе алады? Бұл үшін оған медициналық жоғары оқу орнының бағдарламасын меңгере отырып, «ғылымның тасын кеміруге» ұзақ, шаршатарлық жылдарды жұмсау мүлдем міндетті емес.
Көптеген пайғамбарлықтармен есі шыққан адамдар Алтын ғасырдың келуін күтуде. «Екінші келуді», «жаңа мессияны», біздің дүниемізді жақсы жаққа өзгерте алатын кез келген адамды күтуде. Бірақ белгіленген күн жетіп келеді, ештеңе болмайды да, бұл пайғамбарлықтар өздерінің толық негізсіздігіне байланысты бірінен соң бірі ұмытылады, ал «білгіш» адамдар тағы жаңа мерзімдер белгілей бастайды. Мүмкін Алтын ғасыр басталып та кетті? Мүмкін келу орын алып, Жаратушының өзі адам бейнесінде жерде жүргеніне баяғыдан бері болды, тек уақыты жеткенге дейін тек өзіне ғана белгілі себептермен шын жүзін ашпай жүр?»
Бас редактор — Валерий Мильштейн — фархатшылар «Өмір формуласы» деп атайтын абракадабраны да мейірімділікпен ашып берді:
ЭЛЛЭ Нина ана Жаратушы Фархат ата
ЭЛЛЭ Аят 37 40 6 8 10
ЭЛЛЭ Селенна ЛӘЗЗАТЫ
ЭЛЛЭ Үйғыр Аят ЭЛЛЭ
Енді, «алла» — «сәби» дегенді білдіреді.
«Жаратушы» — фархатшылар «әдістеменің жаратушысы, ілімнің жаратушысы» және т.б. деген нұсқаларды қарастырмайды. Олар үшін «Жаратушы» сөзі нақты және бір мағыналы — Барлық Тіршіліктің Жаратушысы.
«Аят» — Жаратушы басқаратын Күннің энергетикалық ағыны.
37 — Фархат-атаның туған жылы.
40 — Нина-ананың туған жылы.
6 — алты бала.
8 — шексіздік, отбасы құрамы, Нина-ана, Фархат-дада және олардың алты баласының бірлескен күші.
10 — Жаратушының күші;
1 — өзі,
0 — Күн.
«Ляззат» — Махаббат.
«Селенная» — Таза Сана Аймағы.
«Ұйғыр» — Жаңа ми, Жаңа өркениет.
Сондай-ақ журналдың бірінші нөмірінде Фархат Абдуллаев атына берілген сертификат жарияланды; онымен оған XX ғасырдың соңғы онжылдығының Ресейдегі үздік емшісі атағы бекітілді. Бұл құжатқа медицина ғылымдарының докторы Я.Г. Гальперин қол қойды.

Анықтама:
Гальперин Яков Григорьевич (1927–2009 жж.) — медицина ғылымдарының докторы, профессор, бірқатар ресейлік және халықаралық академиялардың академигі, Мәскеуде Ресейдің бірінші кәсіби халықтық емшілер медициналық бірлестігінің ұйымдастырушысы (1990 ж.). 20 жылдан астам уақыт бойы халықтық емшілерді тек Ресейде ғана емес, шетелде де топтастырды.
Гальперин — психиатр-дәрігер, нарколог, психолог. Оны сондай-ақ толық байыппен энергоақпараттық ғылымдарының докторы деп атайды. Ол биоэнерготерапия мен проскопияның ғылыми мектебін жасаушы. Ресейдегі Халықтық емшілер бірлестігінің негізін қалаушылардың бірі. Қызығушылықтары: психотроника, эниомедицина, белгісіздік физикасы, психология, наркология, халықтық емшілік және рухани жаңғыру саласындағы ғылыми зерттеулер.
«Звезда Селенной» журналының оныншы нөмірінде (2003 жылғы маусым) фархатшы сектаншылар Абдуллаевтың әйелі Нинаны туған күнімен құттықтады, оны тек «аяулы анашым» деп атады.
Сондай-ақ Абдуллаев жақтастары журналда Ұлының ілімінің ұлылығы туралы өз ойларын жариялады. Мысалы, Алматыдан Фархат-атаның шәкірті Елизавета Пактың мақаласынан үзінді:
«Жаратушы Жердегі барлық процестерді басқарады Ғалам Жері Адамы Жаратушының балалары Фархат ата Жаратушының қолында Күн энергиясы іс жүзінде менің бақылауымда Эллэ
Жаратушы Фархат ата айтады Мен Жаратушымын Жаратушы Фархат ата бар мәңгі мәңгілікке тірі санаға өмір сүруге құқық беретін бірінші Ғалам Жерінің Анасы Нина ана тек ол ғана тірі санаға өлмес өмір беруге құқылы Тек біз екеуіміз ғана осыны жасаймыз барлық Ғаламдардағы барлық Галактикалардағы барлық жұлдыздар планеталардағы тірі санаға мәңгі мәңгілікке өмір береміз
Жер планетасының әрбір тұрғыны Жер шарының әрбір бұрышында Жер планетасында өмір сүрушілердің барлығы бүкіл халық тек Менің еркіммен Жаратушының еркімен Жаратушы Фархат атаның еркімен Ғалам Анасы Нина ананың еркімен өз тірі санасымен өмір сүреді Мен Жаратушымын Жаратушы Фархат ата Жер планетасындағы өмір сүруші әрбір адамның барлық тірі сандарының жалғыз ғана иесімін».

«Звезда Селенной» журналының бас редакторы Валерий Мильштейннің тұлғасы Елизавета Пактың сана ағынынан кем қызықты емес. Ол Новосибирск қаласында тұрып, журналды да сонда шығарды. Тек бас редактор ғана емес, сонымен бірге құрылтайшы ретінде де тіркелді.
Мильштейннің үш рет соттылығы болғаны белгілі: тонау, қарақшылық және топтық зорлау үшін. Ол өзі сектаға 2000 жылы келді, ал кейіннен оның жетекшісі дәрежесіне жетті.
2011 жылы маусымда Новосібірде тоталитарлық секта туралы іс бойынша тергеу басталды.
Бұған дейін БАҚ діни бірлестікті 59 жастағы жергілікті тұрғын құрғанын хабарлаған болатын. Ол серіктестерімен бірге Новосібірде «Алла Аят» діни ілімінің көмегімен науқастарға жәрдем беретін емдеу орталықтарының желісін ашты. Бұл ретте «емшілер» адепттеріне онкология, туберкулез және ЖИТС-ті қоса алғанда, дәрі-дәрмексіз және медициналық көмексіз барлық аурудан жазылуға кепілдік берді. Новосібірдің тек бір тұрғыны мұндай «емдеу» үшін 400 мың рубль төледі. Нәтижесінде онкологиялық аурумен ауырған төрт адам дәрі қабылдауды тоқтатқандықтан қайтыс болды.
2011 жылы маусымда Мильштейнді полиция ұстады.
Бес жыл ішінде ІІБД және ФҚҚ қызметкерлері Мильштейнді қылмыстық жауапкершілікке тарту үшін тергеу жүргізді. Сектаншылар жиналыстары айына екі рет Новосибирск орталығындағы қалалық мәдениет сарайында өтті. Оның директоры мынаны айтты: «Алла Аят» өкілдерімен жалдау келісімшартын жасасқанда, олар сөз сүйерлер қоғамының мүшелері екендіктерін және мұнда әдеби мәселелерді талқылайтындықтарын айтты.
Жиналыстарға ауыр науқас адамдар келді. Оларды бірден ескертті: жазылғыларың келсе — кез келген дәрі-дәрмектен бас тарту керексіздер. Және ешқандай жағдайда да медициналық мекемелерге жүгінбеу керек.
«Татьяна Шаповалованың анасы бес жыл бұрын ауыр инсульт бастан өткізді. Дәрігерлер ескертті: қайталануының алдын тек таблетка ішсе ғана алуға болады. Әйел дәрігерлерге емес, сектаншыларға сенді. Қызы оны сендіре алмады. Әйел көп ұзамай қайталанған инсульттен қайтыс болды.
ІІБД қызметкерлері дәлелдей алды: кемінде ауыр аурумен ауырған секта жақтастарының төртеуі дәрі қабылдаудан бас тартқандықтан қаза тапты. Сондай-ақ сеанстарда адамдар қуатты психологиялық ықпалға ұшырағаны анықталды», — деп жазды ресейлік БАҚ.
Бұл ретте Новосібірде «Алла Аяттың» көптеген бөлімшелерінің тек біреуі ғана жұмыс істегені атап өтілді. Тергеушілер жергілікті бөлімше жетекшісін жауапқа тарта алғандарын үлкен сәттілік деп атады. Ұзақ уақыт бойы зардап шеккендер айғақ беруден бас тартты. Нәтижесінде бесеуі дегенмен полицияға өтініш жазды.
«"Алла Аят" сектасына түскендер одан басқа адам болып шықты: санамен жұмыс жасалғаннан кейін адепттер дәрігерлерге іс жүзінде ештеңені түсінбей отырып келеді, — дейді Валентина Макашева. — "Алла Аят" жақтасушылардың бірімен дәрігерлерге екі жыл жұмыс жасауға тура келді. «Ең бастысы, қыз айқын депрессиялық жағдайда болды, оның суицидтік бейімі байқалды. Өте ұзақ мерзімді көмек қажет болды. Жағдай бастапқыда қыздың психологиялық көмектің барлық түрінен бас тартуымен, анасымен бірлескен сабақтарды қаламауымен күрделене түсті», — деп айтып берді Новосібірдің балалар клиникалық психоневрологиялық диспансерінің бас дәрігері Валентина Макашева.
Валерий Мильштейнге қарсы «Ерекше ірі көлемде алаяқтық» бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды. Материалдар прокуратураға да жіберілді.
Мынадай сұрақ туындайды: Алматы облысының Үйғыр ауданы тұрғынының ілімі Новосібірге қалай жетті? Жауап 2008 жылы Алматы ҰҚКД баспасөз хатшысы Болатбек Тілетаевтың берген түсіндірмесінде жасырылған:
«"Алла Аят" сектасы христиандықты, исламды және басқа да әлемдік діндерді мойындамайды. Қостанай облыстық ҰҚКД 2000 жылы осы сектаға қарсы қылмыстық іс қозғағаннан кейін Фархат-ата отбасымен бірге Новосибирскіге аттанып, сонда қызметін жалғастырды. Кейін туған жеріне оралды. 2004 жылы Новосибирскіде алынған патент, оны жасырып Абдуллаев Қазақстанда емшілік қызметін жүзеге асырды, 2005 жылдан бастап жарамсыз болып табылады. Бұдан басқа, 2008 жылғы 25 ақпанда «Алла Аят» ұясының жетекшісі ӘЛМЕСОВА азаматшасына қатысты Алматы қаласы бойынша ҰҚКД тергеу басқармасы ҚР ҚК 164-бабының 1-бөлігі (әлеуметтік, рулық, нәсілдік, діни өшпенділік немесе алауыздықты қоздыруға бағытталған қасақана іс-әрекеттер) бойынша қылмыстық іс қозғады. Тағы бір мәселе. Біздің жүргізген психологиялық-филологиялық сараптамамыз «Ғаламның жұлдызы» журналдарының мазмұнында Құранның және жалпы исламның қасиетті мәтіндерінің зияндылығы мен жалғандығы туралы тұжырымдардың бар екенін растады. Сарапшылар Фархат-атаның секта қызметі діни алауыздықты қоздыратынын дәлелдеді. Жақын арада іс сотқа берілетін болады».
2000 жылы Қостанай облыстық ҰҚК департаменті заңсыз жеке медициналық практикамен айналысқаны және тіркелмеген діни бірлестік қызметіне қатысқаны үшін «Алла Аят» сектасына қарсы қылмыстық іс қозғады. Секта мүшелерінің туыстарының куәліктері бойынша, психологиялық өңдеу барысында адамдарда параноидтық есі ауысу жағдайы орын алды. Науқастар өмірдегі ең ауыр қадамға — өзін өртеу арқылы өзіне қол жұмсауға — дайындалды. Кейбір науқастар «емдеу» курсынан өткеннен кейін ауыр психоздармен психиатриялық ауруханаға түсті.

2009 жылы Қазақстандағы Фархат Абдуллаевтың жақтаушысы Лилия Орлова ЕҚЫҰ-ға өтініш жолдады; онда ҚР-да шамамен 36 мың жақтасы бар қоғамдық қозғалысты білдіретінін мәлімдеді:

«Біздің қоғамдық қозғалысымыз адамдарға өзін-өзі емдеумен айналысуға көмектеседі. Бұл ілімнің негізін қалаушы Фархат-ата ұсынған Алла Аят әдісі күнге бақылау жасаудан, емдік шай ішуден және ойлардың оң сарынынан тұрады. Бұл әдіс тек Қазақстанда ғана емес, Ресейде, Германияда, Швейцарияда, Англияда да кең тараған. Осы елдердің барлығында өзін-өзі емдеу әдісінің орталықтары бар, оның жақтаушылары қызметін кедергісіз жүзеге асыруда. Бірақ дәл осы әдістің отанында, Қазақстанда, біздің жақтаушыларымыз кенеттен ұлттық қауіпсіздік органдарының қудалауына ұшырай бастады.

Арнайы қызметтер қандай да бір қауіп іздеуге тырысуда, бірақ сотта бірде-бір нақты зардап шеккен адам ұсынылмады. Салыстыру үшін айтайық: Қазақстанда ел президенті зайыбының — Сара Назарбаеваның — сауықтыру ілімі кеңінен насихатталуда. Бұл әдістің мәні жыл мезгіліне қарамастан дұғалар айта отырып, су сепкізуден тұрады. Фархат-атаның сауықтыру әдістемесінде су орнына күн пайдаланылады.

Біз неліктен таңғажайып табиғатымен, шипалы бұлақтарымен атақты Шонжы кентіндегі күн мен тұзды шай жақтаушыларының жаппай жиналыстары сонша тыйым салынатынын, тіпті онда қарулы жасақталған бөлімше ұстайтынын түсінбейміз. Шонжыдағы бұл кездесулер де, біздің қоғамдық қозғалысымыздың сауықтыру орталықтарындағы кездесулер де 18 жыл қатарынан өтіп, біздің қызметімізге ешқашан ешкім тарапынан ескерту болмады. 2007 жылы арнайы қызмет қызметкерлері ілімнің негізін қалаушыға адамдар айтатын тіркестердегі сөздерді өзгертуін талап етіп жүгінді. Олардың ілім негізін қалаушының ұйғыр ұлтынан екені және оның жинаған адамдар бұқарасын біреудің наразылық электоратына ұйымдастыруы мүмкін екені ұнамайды екен. Бірақ біздің қоғамдық ұйымымыз және біз, ілім жақтаушылары, саясатпен айналыспайтынымызды, діни ұйым еместігімізді әрдайым атап өтеміз, ал біздің ілімімізді жақтаушылар өз таңдауы бойынша христиандық, мұсылмандық, католиктік және басқа конфессияларға жата алады».

Орлова Абдуллаев қайтыс болғаннан кейін Қазақстанда оның сауықтыру әдісін пайдалануды жалғастырушыларға қарсы «бұрын-соңды болмаған қудалау басталды» деп мәлімдеді.

«Мен биыл Шонжыдағы Фархат-атаны еске алу рәсіміне бара алмадым, өйткені мені және пікірлестерімді Шонжыдан 18 шақырым жерде қарулы автоматшылар мен полицияның кордоны тосып алып, бізге тек кездесуге ғана емес, ілім негізін қалаушы Фархат-атаны еске алу күніне келуге де тыйым салды. Өзін дүние жүзі діндерінің орталығы деп жариялаған Қазақстан іс жүзінде кез келген басқа ілімдерге, тіпті адамдарды сауықтыру әдісі сияқты бейбіт ілімдерге де төзімсіздік танытуда.

ЕҚЫҰ конференциясының биік мінберін пайдаланып, мен ЕҚЫҰ мүше-мемлекеттерінен, қоғам қайраткерлері мен ҮЕҰ жетекшілерінен «Аят — таза сана» қоғамдық бірлестігінің құқықтарын қорғауда өз ықпалдарын жұмсауларын және дауыстарын көтеруді өтінемін. Біз Фархат-атаның сауықтыру әдісін жақтаушыларға қатысты кемсітуді тоқтатуда сіздердің қатысулары мен көмектеріңізді сұраймыз. Ілім негізін қалаушылардың ұлттық тиістілігі бойынша қоғамдық ұйымдарға қарсы алауыздық пен төзімсіздікті қоздыруды тоқтатуды, сондай-ақ «Аят — таза сана» қоғамдық бірлестіктерін құруға біздің конституциялық құқықтарымызды қалпына келтіруді талап етеміз. Сіздердің көмектеріңіз бен қолдауларыңызға зор үміт артамын», — деп жазылған Лилия Орлованың өтінішінде.

2023 жылдың 31 қаңтарында Еуропалық адам құқықтары соты № 1377/14 «Мильштейн Ресейге қарсы» шағымы бойынша 10 қаңтарда шыққан шешімді жариялады. Новосибирск тұрғыны Валерий Мильштейн табиғатпен байланысты рәсімдер арқылы барлық аурудан емдеуді уағыздайтын «Алла Аят» («Эллэ Аят») күн табынушылары қозғалысы адепттерінің жарияланымдары мен қызметіне тыйым салу туралы шешімге шағым берді.

2012 жылдың 2 мамырында Набережные Челны қалалық соты «Ғаламның жұлдызы» журналының жеті нөмірін экстремистік материалдар деп таныды — сарапшылар журналдарда «Алла Аят» адепттерінің басқа адамдардан үстемдігін насихаттау мен оларға қатысты төзімсіздік бар деп есептеді. 2013 жылдың 14 ақпанында Татарстан Жоғарғы соты бұл шешімді бекітті, 17 қазанда сол сот өтінішкердің апелляциялық шағымын қабылдамады.

2013 жылдың 25 ақпанында Новосибирск облыстық соты жергілікті «Алла Аят» діни тобының қызметіне тыйым салды. Сот оны азаматтардың денсаулығына зиян келтіретін және оларды діни себептермен медициналық көмектен бас тартуға итермелейтін экстремистік ұйым деп таныды. Экстремизм туралы айыптаулар топ мүшелерінің «Звезда Селенная» журналының тыйым салынған нөмірлерін пайдалануына негізделді. Денсаулыққа зиян келтіру туралы айыптаулар оларға рак диагнозы қойылып, «Алла Аят» тобына жүгінген туыстарының куәліктеріне сүйенді. Топ оларды ғылыми негізделген емдеуден бас тартып, «Алла Аят» әдістеріне жүгінуге сендірді. Осы адамдардың қайтыс болғаннан кейін медициналық құжаттарын зерттеген сот медицина сарапшылары бұл аурудың дамуын жеделдеткенін атап өтті.

Мильштейн Татарстан Жоғарғы сотының шешіміне шағым берді; жеке жақтаушылардың сенімдерін «Алла Аят» ілімі ретінде қабылдамау керектігін, ілімнің медициналық көмектен бас тартуды бұйырмайтынын алға тартты. 2013 жылдың 19 маусымында РФ Жоғарғы соты республикалық соттың ұйымды экстремистік деп тану бөлігінде шешімін жойды; топ мүшелерінің экстремистік материалдарды оқуының өзі заңмен белгіленген жауапкершілікке алып келмейтінін және ұйымды тыйым салуға негіз бермейтінін атап өтті. Алайда топ қызметіне тыйым сол күйінде сақталды: ЖС пікірінше, азаматтарды діни себептермен медициналық көмектен бас тартуға итермелеу фактілері дауссыз анықталды, сондықтан оның қызметі ар-ождан бостандығы және діни бірлестіктер туралы заңға сәйкес тоқтатылуы тиіс.

2013 жылдың 28 қазанында Новосібірдегі аудандық сот «Звезда Селеннаяның» қалған 50 нөмірін экстремистік деп танудан бас тартты. Сот лингвист-сарапшылар журналдың 23 нөмірінде экстремизм белгілерін тапқанымен, олардың экстремистік сипаттағы материалдар болып табылатыны-табылмайтыны мәселесі соттың құзыретінде екенін атап өтті. Бұл мәтіндердегі кейбір үзінділер ғалымдарды, дәрігерлер мен рухани қызметкерлерді сынап, «Алла Аят» философиясын уағыздағанымен, оларда қандай да бір әлеуметтік немесе діни топқа қатысты өшпенділікті қоздыру белгілері жоқ, сондықтан журналдарды экстремистік деп тануға негіз жоқ деп шешті. Бұл шешімді Новосибирск облыстық соты 2013 жылдың 17 желтоқсанында бекітті.

Валерий Мильштейн ЕАДС-ке «Звезда Селеннаяның» жеті нөмірін экстремистік деп тану және Новосибирскідегі «Алла Аят» тобының қызметіне тыйым салу нәтижесінде Еуропалық адам құқықтары конвенциясымен кепілдендірілген, атап айтқанда: дін бостандығы туралы 9-бап, пікір білдіру бостандығы туралы 10-бап, жиналыстар мен бірлестіктер бостандығы туралы 11-бап, кемсітуге тыйым салу туралы 14-бап және әділ сот талқылауына құқық туралы 6-бап (оның пікірінше, ұйымға тыйым салу процесінде әділдік пен жарыспалылық қағидаттары бұзылды) бойынша құқықтары бұзылды деп шағым берді.

ЕАДС бұл шешімдерді ресейлік заңнамаға негізделген және заңды мақсатқа — қоғамдық тәртіп пен азаматтардың денсаулығын қорғауға — бағытталған деп санауға болады деп есептеді. Сондықтан сот оларды демократиялық қоғамда өтінішкердің құқықтарын шектеу қажеттілігі тұрғысынан қарастырды. Материалдарға тыйым салу мәселесін сот 9-бап тұрғысынан 10-бапқа сәйкестік тұрғысынан, топқа тыйым салу мәселесін — 11-баппен байланыста 9-бап тұрғысынан зерттеді (14 және 6-баптардың бұзылуы мәселесін ЕАДС қарастырмауды жөн санады).

Бірінші мәселені сот «Ибрагим Ибрагимов және басқалар Ресейге қарсы» және «Перинчек Швейцарияға қарсы» шағымдары бойынша бұрын шыққан шешімдерге сүйене отырып қарастырды. ЕАДС соттардың материалдарды экстремизм белгісі тұрғысынан өздері бағаламай, жай ғана сарапшылар қорытындыларын қайталағанын, бұл ретте сот шешімдерінде «Алла Аят» жақтастарының өздерінің басқалардан үстемдігін насихаттайтынын және төзімсіздік танытатынын растайтын тұжырымдар келтірілмегенін атап өтті. ЕАДС ажыратылған талдауды жүргізген соттың «Алла Аят» материалдарында экстремизм белгілерін таппағанын ерекше атап өтті. Журналдарға тыйым салу қажеттілігі мәселесін соттар қарастырмады, демек, олардың таралу жағдайын, сипатын, нысанын және таралуынан келетін зиян ауқымын, сондай-ақ тыйымның өтінішкер үшін қандай салдар туғызатынын, бұл оның құқықтарын мәнді түрде шектейтінін және мұндай шектеудің болжамды қоғамдық мүддеге сәйкес келетінін бағаламады. Нәтижесінде Еуропалық сот ресейлік соттардың шешімдері Конвенция кепілдендіретін қағидаттарға сәйкес келмейді және өтінішкердің құқықтары бұзылған деген тұжырымға келді.

Новосибирскідегі «Алла Аят» тобының қызметіне тыйым салу мәселесін зерттей отырып, ЕАДС «Мәскеудегі Саентология шіркеуі және басқалар Ресейге қарсы» және «Мәскеудегі Иегова куәгерлері және басқалар Ресейге қарсы» шағымдары бойынша прецеденттік шешімдерге сүйенді. Сот белгілі бір медициналық емдеуден бас тарту және балама әдістер іздеу құқығы әрбір адамның жеке құқығы екенін еске салды: пациент өз көзқарастары мен құндылықтарына сай таңдау жасауға хақылы, оның шешімі айналасындағыларға қаншалықты негізсіз, ақылсыз және абайсыз болып көрінсе де. «Алла Аят» жақтастарын медициналық көмектен бас тартуға итермелегенін анықтай отырып, соттар сонымен бірге шешімді дербес қабылдайтын ересек адамдар туралы сөз болып отырғанын ескеруі тиіс еді.

ЕАДС мемлекет Мильштейнге моральдық зиянның орнын толтыру ретінде 9750 евро және сот шығындары есебіне 5000 еуро төлеуі тиіс деп шешті.
Жаңа өмір
Жалпы мәлімет
«Жаңа өмір» шіркеуін Қазақстанда туған Максим Максимов 1990 жылы Алматыда негіздеді. Шіркеуде «өркендеу інжілі» уағыздалып, ондық жиналды. Оның пасторлары паствасын үнемі қайырымдылық жасауға сендірудің күштеп ықпал ету әдістерін қолданды; «қайырымдылықтан бас тартқан жағдайда сенімнен шығарумен, шіркеуден қуумен, бақытсыздықтармен» қорқытты.

«Жаңа өмірдің» библиялық курстарында тыңдаушыларды «адамдарды тарту әдістемелеріне, жаңа мүшелерді тартудың түрлі манипуляциялары мен психологиялық амалдары мен «тәсілдеріне»» үйретті. Сондай-ақ оларға түрлі компаниялар мен ұйымдарды аралауды, қалада адам көп жерлерге барып әр алуан буклеттер таратуды тапсырды, түрлі үндеулер мен шақырулар таратты, ал түндері оларды үйлердің кіреберістеріне жапсырды.

Қазіргі уақытта «Алматы қаласының "Жаңа өмір" евангелиялық сенімдегі христиандардың библиялық орталығы» жергілікті діни бірлестігі ретінде жұмыс істеуде (мекенжайы: Рихард Зорге көшесі, 14А).

Максим Максимовтың ресми сайтында жазылғандай, Максим Алексеевич Максимов — орыс және украин тілдерінде хабар тарататын алғашқы христиандық CNL телеарнасының негізін қалаушы, «Жаңа Өмір» шіркеулерінің архиепископы (бірлестік құрамында 100-ден астам шіркеу қызмет еткен), Алматыдағы қарқынды дамып келе жатқан «Жаңа Өмір» шіркеуінің пасторы, мотивациялық спикер, Інжіл ұстазы, оптимистік бағыттағы уағызшы, отбасылы адам, төрт ұлдың әкесі, жеке бағдарламалардың авторы әрі тележүргізуші.
Максимов 1970 жылғы 7 ақпанда Алматыда дүниеге келген. Алматы көркемсурет училищесін бітірген. 1990 жылы оның отбасы АҚШ-қа эмиграцияға кеткен, ал Максимовтың өзі «Інжіл ісін жалғастыру үшін» Қазақстанда қалған. Сол жылы ол Лариса Кичановаға үйленген (кейін күйеуінің тегін алып, Максимова болған).
1991–1992 жылдары Максимов Швецияның Уппсала қаласындағы Інжіл мектебінде білім алған. 1992 жылғы қыркүйекте Алматыда «Жаңа Өмір» атты Інжілді зерттеу қызметін (қазіргі «Құдайға арналған жыл» қызметі) ашқан, оған 110 тыңдаушы қабылданған. 1992–1995 жылдары Қазақстанның әртүрлі қалаларында «стадиондық евангелизация» шараларын өткізген.
1992 жылдан 2000 жылға дейін Максимов Қазақстанда шіркеудің түрлі бөлімдерін (қызмет бағыттарын) ашқан: Қайырымдылық қызметі, Түрме қызметі, қазақ және ұйғыр қауымдары, кітап бөлімі, дыбыс жазу студиясы және басқа да құрылымдар. Сондай-ақ «Жаңа Өмір» Інжіл орталығы мен сыртқы байланыстар бөлімі жұмыс істей бастаған. 2000 жылдың басында бұл бөлім 60 шіркеудің дамуына ықпал еткен. Шіркеу «Жаңа Өмір» журналын да шығарған.
1997 жылы Максимов Алматыдағы бұрынғы «Электрон» клубының мың орындық залы бар ғимаратын сатып алған. 2002 жылы шіркеу үшін тағы бір ғимаратты сатып алады.
2000 жылғы 25 желтоқсанда Максимов Алматы қаласының кабельдік желісінде CNL телеарнасын іске қосты. Екі жылдан кейін Hot Bird™ спутнигі арқылы ашық сигнал таратыла бастады. Осылайша орыс тіліндегі алғашқы христиандық спутниктік CNL телеарнасының хабар таратуы жолға қойылды. Хабар тарату аймағы — 74 ел (ықтимал аудитория — 100 миллион көрермен). 2002–2003 жылдары Украинада, Ресейде және Латвияда CNL кеңселері ашылды. Телеарна 40 кабельдік желінің бағдарламалар пакетіне енгізілді. Нәтижесінде Латвия, Эстония, Литва, Ресей, Украина, Қырғызстан және Қазақстанда көрермен саны тағы 2 миллион адамға артты.
2005 жылы АҚШ-та CNL спутниктік телеарнасының хабарын тарату жұмысы басталды. Сонымен бірге Максимовтың «Бүгін — сенің күнің» атты бағдарламасы АҚШ-тың Сакраменто қаласында Comcast кабельдік желісіндегі RCCTV арнасында және West Sacramento қаласының 21-арнасында көрсетіле бастады.
2005 жылдан бастап CNL тәулік бойы — 24 сағаттық хабар тарату режиміне көшті. Сол жылы телеарна екінші спутник — Galaxy-25 арқылы тарала бастады және «CNL-Америка» арнасының жұмысы жолға қойылды. CNL телеарнасы 280 кабельдік желі мен бес эфирлік телестанцияда қолжетімді болды, сондай-ақ Германияда кеңсесі ашылды.
2006 жылы арнаның интернет арқылы хабар таратуы іске қосылды. 2008 жылға қарай CNL Еуропа, Азия, Африка және Америка құрлықтарындағы 115 елде, 500 кабельдік желіде қолжетімді болды. Сол жылы Алматыда әлемдік «Eurovision» қызметі мен евангелист Дэвид Хасавейдің қатысуымен ең ірі евангелизациялық науқандардың бірі өткізілді.
Сол сайтта Максимовтың ата-анасы Кеңес Одағынан АҚШ-қа көшу мүмкіндігін алғаны да айтылады. Олар консулдыққа құжат тапсырғаннан кейін діни босқын мәртебесін оңай алған. Эмиграцияның алғашқы кезеңінде бұл мәртебе отбасына АҚШ үкіметі тарапынан қаржылай қолдау алуға мүмкіндік берген.
«АҚШ-қа ұшып кетерден екі апта бұрын Максим Құдайға бет бұрып, одан айқын көрініс алған. Сол көріністе егер Америкаға кетсе, не болатыны көрсетілген. Құдай оның өмірі мен тағдырына қатысты Өз еркін білдірген. Сонда Максим өз қызметін КСРО-да жалғастыруы керектігін түсінген.
Осыдан кейін ол бірден елде қалып, Құдайға қызмет ету туралы түпкілікті шешім қабылдады. Бұл шешімін жариялаған кезде туыстары, достары және діндегі бауырлары қарсы болған. Олардың бәрі мұны жас жігіттің ойланбай қабылдаған шешімі деп санаған. КСРО-дан АҚШ-қа көшу мүмкіндігінен қалай бас тартуға болады? Бірақ Максим табандылық танытып: “Құдай мені шақырды, сондықтан мен қалуым керек!” деген», — деп жазылған сайтта.
Алматыда жалғыз қалған Максим Максимов кейін Қазақстан мен Ресейдегі көптеген шіркеулер үшін негіз болған протестанттық, елуінші күншілер бағытына жататын «Жаңа Өмір» христиан шіркеуін құрды.
«Үйге оралғаннан кейін ең бірінші істегенім — үйлену болды. Лариса өміріме келген соң бәрі түбегейлі өзгерді. Жаратылыс кітабында айтылғандай: “...ол оған әйел болды, және ол оны сүйді; әрі Ысқақ анасының қайғысын ұмытты” (Жар. 24:67)», — деген Максимов.
1991 жылы швед пасторы Ульф Экман жас Максимовтар отбасын «Өмір Сөзі» атты Інжіл мектебіне оқуға шақырған. Сол оқу барысында «Құдай пастор Максим Максимовтың жүрегіне Қазақстан мен бүкіл Орталық Азия халықтарына деген зор сүйіспеншілік салды» деп жазылған.

Анықтама:
Ульф Экман (шведше Ulf Ekman; 1950 жылғы 8 желтоқсан, Гётеборг) — швед дін қайраткері, «Өмір Сөзі» атты харизматикалық шіркеудің негізін қалаушы және пасторы, миссионер әрі уағызшы. Христиан дініндегі экуменизм қозғалысын қолдаушы. 2014 жылы ол католицизмге өткенін жариялаған.
Экманды бірқатар харизматикалық шіркеулердің «атасы» деп санайды. Олардың қатарында Қазақстандағы «Жаңа Өмір» шіркеуі, сондай-ақ Ресей, Украина және Армениядағы ұқсас қауымдар бар. Сонымен қатар әртүрлі елдердегі бұл шіркеулердің көбі белгілі бір даулар мен жанжалдарға қатысы болды деп айтылып келеді. Мысалы, Ресейдің Абакан қаласындағы «Даңқтау шіркеуін» Экманнан тәлім алған Руслан Белосевич басқарған.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай ұйымдардың әрқайсысының ішінде қатаң тәртіп пен жетекшілерге толық бағыну жүйесі орнатылған. Осы қозғалысқа жататын топтарға ізбасарлардың психикасына өте күшті әрі қатаң ықпал ету тән деп көрсетіледі. Мұның бір себебі — олардың ілімінде оккультизмге тән кейбір элементтердің болуы. Ал тәжірибелерінде гипноз тәсілдері белсенді қолданылып, адамдардың сыни ойлау қабілетін әлсіретуге, жоғары деңгейдегі иланғыштық қалыптастыруға және жетекшілердің еркіне сөзсіз бағынуға бағытталғаны айтылады. Мұндай ықпал психикалық бұзылыстарға да әкелуі мүмкін деген пікір бар.
Ресейдің Новокузнецк қаласындағы Дәрігерлердің білімін жетілдіру мемлекеттік институтының психология кафедрасының меңгерушісі В. А. Кубасов миссионерлердің гипноз қолданатыны туралы қорытынды жасаған. Оның пікірінше, адамдарды терең транс күйіне енгізу арқылы олардың санасына әртүрлі суггестивтік бағдарламаларды енгізу мүмкін болады.
Бұл харизматикалық қозғалыстың әдістерінің қауіптілігі Швециядағы статистикалық деректермен де негізделеді деп көрсетіледі: осы қозғалысқа жататын секталардан шыққан бұрынғы мүшелердің психиатриялық клиникаларға түсу үлесі орташа көрсеткіштен әлдеқайда жоғары.
1992 жылы Швециядан Алматыға оралғаннан кейін Максим Максимов «Жаңа Өмір» атты Інжіл колледжін құрды. Бұл оқу орнының «студенттері» шамамен бес мың адам болған. Колледжді тәмамдағаннан кейін олардың көпшілігі Қазақстанның әртүрлі қалаларына барып, жаңа шіркеулер ашумен айналысқан.
Максимовтың сайтында былай деп жазылған:
«Пастор болып қала отырып және Қазақстанның әртүрлі өңірлеріндегі адамдарға қызмет ете жүріп, Максим Құдайдан тағы қай жерде пайдалы бола алатынын сұрауын жалғастыра берді. 2000 жылы ол анық жауап алды: “Теледидар”. Тайваньнан келген жасы үлкен бір миссионер әйел Алматыдағы шіркеуге кәсіби телевизиялық жабдықтың толық жиынтығын сыйға тартты. Бұл Максим Максимовтың жүрегіне Құдай салған үлкен арманның ұшқынына айналды. Дұға арқылы және Құдайға мойынсұну нәтижесінде CNL телеарнасы дүниеге келді. Бастапқыда ол Алматы қаласындағы сол кездегі ең ірі кабельдік желі — “Алма-ТВ” арқылы көрсетіле бастады».

Көп жыл бойы Максим Максимов пен оның жұбайы Лариса Максимова Алматыда еш кедергісіз қызмет етіп, өздерінің мақсатты аудиториясын кеңейтіп, алаңсыз өмір сүріп келген. Алайда 2016 жылғы наурызда бұқаралық ақпарат құралдары Алматы полициясы «Жаңа өмір» діни бірлестігінің басшыларына қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 190-бабы 3-бөлігі 1-тармағында көзделген қылмыс — аса ірі көлемдегі алаяқтық күдігі бойынша сотқа дейінгі тергеу басталғанын хабарлады. Белгілі болғандай, 2015 жылғы шілдеде «Евангелиялық сенімдегі христиандардың "Жаңа өмір" шіркеуі» діни бірлестігінің үш мүшесі ішкі істер органдарына шағым түсірген. Олар жергілікті бірлестіктің пасторлары қайырымдылық ретінде жиналған ірі көлемдегі ақша қаражатын, сондай-ақ жылжымалы және жылжымайтын мүлікті алаяқтық жолмен иемденді деп мәлімдеген.
Осы кезде Максим Максимов АҚШ-тың Калифорния штатындағы Оушенсайд қаласында болған. Ал шіркеудің сайтында «Жаңа өмір» қауымының Мәсіхтегі бауырлар мен әпкелерге, сондай-ақ бейжай қарамайтын барлық адамдарға арнаған үндеуі жарияланды:
«Біз сіздерге Қазақстанның Алматы қаласында біздің шіркеуге қарсы басталған қудалауға байланысты жүгініп отырмыз.
2016 жылғы 25 наурызда, Құмар жұма күні (Мәсіхтің айқышқа шегеленген күні), Пасха мерекесіне екі күн қалғанда, таңғы сағат шамамен ондарда он жедел-тергеу тобы бір мезгілде Алматы қаласындағы ЕХС ХВЕ "Жаңа өмір" Библия орталығының жергілікті діни ұйымында және бес қызметкердің үйлерінде тінту жүргізе бастады. Тінту 2016 жылғы 19 қаңтарда берілген санкцияларға сәйкес жүргізілді және тінту туралы қаулы мәтінінде көрсетілгендей, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 190-бабы 3-бөлігі бойынша 2015 жылғы 29 шілдеде тіркелген қылмыстық іс аясында жүзеге асырылды.
Діни қызметкерлерге ешқандай айып тағылмағанына қарамастан, дәл сол күні Библия орталығы қызметкерлеріне қатысты тергеудің бейнематериалдары жаңалықтар сюжеттерінде көрсетілді. Қазақстан, Ресей және интернет басылымдарында ақпараттық дүрлігу күшейе түсті. Бұл науқан 29 наурызда шегіне жетті: сол күні БАҚ Алматы қалалық ішкі істер департаментінің ресми сайтына сілтеме жасап, шіркеуден тіркелмеген қару-жарақ пен оқ-дәрілер табылды деген мәлімет таратты.
Біз әлемдегі христиан қауымдастығына көмек сұрап жүгінеміз. Қазіргі уақытта бізге сіздердің қолдауларыңыз аса қажет.
Біз үшін үлкен әрі баға жетпес қолдау болар еді, егер сіздер:
– қауымдарыңызда, шіркеулеріңізде және үйлеріңізде біз үшін тұрақты түрде дұға етіп, ораза ұстасаңыздар;
– біз үшін жасалған дұға жиналыстарыңыздың бейнежазбаларын жіберсеңіздер. Оларды youtube.com сайтына жүктеп, сілтемесін info@newlife.kz мекенжайына жолдауға болады;
– өз елдеріңіздегі депутаттарға, сенаторларға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының консулдықтары мен елшіліктеріне хат жолдап, сол хаттардың көшірмесін бізге info@newlife.kz электронды поштасына жіберсеңіздер;
– әлеуметтік желілерде, интернетте және баспа басылымдарында өз ұстанымдарыңызды белсенді түрде білдірсеңіздер;
– Ізгі хабарды тарату ісі бір сәтке де тоқтап қалмауы үшін бізге қайырымдылық көмектеріңізді көрсетсеңіздер».
Тінтулердің алдында Nur.kz порталының тілшісі жасырын камерамен украиналық «Перемога» діни ұйымының негізін қалаушы пастор Генри Мадаваның уағызын түсіріп алған. Ол «Жаңа өмір» шіркеуінің мүшелеріне арнайы шақырылып келген болатын.
«Сіздер өз пасторларыңызды жақсы көрулеріңіз керек. Пасторлар — сіздер жалдап алған қызметкерлер емес, олар — сіздерді рухани тұрғыда дүниеге әкелген әкелер. Көптеген шіркеулер пасторға жалданған қызметкер сияқты қарайды. Жоқ, пастор Максимов бұрыннан бар еді, ал сіздер кейін келдіңіздер. Ол сіздерді рухани тұрғыда дүниеге әкелді», — деген ол.
Сондай-ақ Мадава «әкеге деген сүйіспеншілік жалақыға байланысты емес, сондықтан пасторды іс жүзінде жақсы көру керек» деп мәлімдеген.
«Сонда сіздер мұны жасаған кезде Құдайдың қалай жарылқайтынын көресіздер. Байқап көріңіздер: пасторға немесе оның жұбайына кішкентай сыйлық беріп көріңіздер. Құдайдың не істейтінін сонда көресіздер. Ол үшін Құдай сіздерді жарылқайды. Сіздердің "амин" дегендеріңіз әлсіз болса да, мен бәрібір Құдай сіздерді жарылқайтынына сенемін. Сондықтан пасторды жақсы көру керек.
Пасторын жақсы көретіндер кімдер? Жарайсыңдар! Ал оны іс жүзінде кім жақсы көреді? О-о, мен хат жазып, сұраймын: "Сенде қандай да бір сыйлық бар ма?" Құдайға шүкір. Біреу: "Менде ақша жоқ, бірақ сырғам бар" дейді. Мәселе жоқ. Сырғаға да орын табылады. Біреу: "Менде жылқының еті көп" дейді. Бұл да мәселе емес. Көрдіңіздер ме — бәрі де жарай береді. Құдайға шүкір», — деп афроукраиналық пастор адамдарды жомарт болуға үндеген.
2016 жылғы 28 наурызда Қазақстан мен Қырғызстан шекарасында пасторлар Иван Крюков пен Вадим Мартынов ұсталды. Оларды шетелге шығармаған. Ресми түсіндіру бойынша, діни қызметкерлерге қатысты елден шығуға тыйым салынған. Ал уағызшы Максим Максимовтың жұбайы және пастор Сергей Заикин елден шығып кетуге үлгерген.
«Жаңа өмір» шіркеуінің өкілдері «шын мәнінде ешкім ұсталған жоқ, ешкім қамауға алынған жоқ және ешкімге айып тағылған жоқ» деп мәлімдеді. Шіркеу таратқан ақпаратқа сәйкес, Иван Крюков шекарадан еш қиындықсыз өткен. Ал Вадим Мартыновты Қазақстаннан шығармай қойған. Оған ауызша түрде Ұлттық қауіпсіздік комитеті елден шығуына шектеу қойғаны айтылған, бірақ бұл жөнінде ешқандай ресми құжат берілмеген. Оның орнына заңның белгілі бір бабына сілтеме жасалған, бірақ қол қойылмаған, құжатты берген адамның аты-жөні мен лауазымы көрсетілмеген, заңдық күші жоқ қағаз тапсырылған. Иван Крюков әріптесіне қолдау білдіру мақсатында «Бішкекке бармай, Вадим Мартыновпен бірге Алматыға қайтып оралған».
Соған қарамастан, 2019 жылғы 29 шілдеде Алматы қаласының Кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты Максим Максимовқа, Лариса Максимоваға және Сергей Заикинге қатысты үкім шығарды.
Жәбірленушілердің аты-жөндері өзгертілген.

Сот Максимов, Максимова және Заикин адамның жеке басына қарсы, меншікке қарсы және мемлекеттік басқару тәртібіне қарсы бағытталған бірқатар ауыр қылмыстық құқықбұзушылықтар жасағанын анықтады.
«Атап айтқанда, 1991 жылы Максимовта азаматтардың денсаулығына зиян келтірумен байланысты қызмет жүргізетін діни бірлестік құру және оған басшылық етуге бағытталған қылмыстық ниет пайда болды. Бұл әрекеттер екі немесе одан да көп адамға, алдын ала сөз байласқан адамдар тобы арқылы, бірнеше рет жасалып, психологиялық және психотерапиялық ықпал ету тәсілдерін қолдану арқылы адамдардың психологиялық денсаулығына зиян келтіруге, сондай-ақ бөтен мүлікті алдау және сенімді теріс пайдалану жолымен иемденуге бағытталған. Бұл әрекеттер алдын ала сөз байласқан адамдар тобы арқылы, бірнеше рет, ірі көлемде, ақпараттық технологияларды қолдану және жәбірленушілерді өзгертілген сана күйіне (трансқа) енгізу әдістерін пайдалану арқылы жүзеге асырылған.
Өзінің қылмыстық ниетін жүзеге асыру, яғни азаматтардың денсаулығына зиян келтірумен байланысты қызмет жүргізетін діни бірлестік құру және оған басшылық ету мақсатында айыпталушы Максимов 1991 жылғы 9 шілдеде №114515-1910-РО мемлекеттік тіркеу куәлігіне сәйкес Алматы қалалық Әділет департаментінде «Жаңа өмір» Інжіл орталығы атты діни бірлестікті тіркеген. Кейін бұл ұйым «Алматы қаласының Евангелиялық сенімдегі христиандардың “Жаңа өмір” Інжіл орталығы» және «Алматы қаласының Евангелиялық сенімдегі христиандардың “Жаңа өмір” шіркеуі» деген атаулармен қайта тіркелген (бұдан әрі — «Жаңа өмір» шіркеуі). Ұйым Алматы қаласы, Рихард Зорге көшесі, 14-үй (а, б, в, г литерлері) мекенжайында орналасқан. Бұл ретте айыпталушы Максимов «Жаңа өмір» шіркеуінің негізін қалаушы әрі құрылтайшысы ретінде әрекет еткен, сондай-ақ діни бірлестіктің бас пасторы (жетекшісі) ретінде ең белсенді қылмыстық рөл атқарған. «Жаңа өмір» діни бірлестігінің қызметін жүзеге асыру барысында 2001 жылдың ортасында айыпталушы Максимов Заикинмен және өзінің жұбайы Максимовамен алдын ала сөз байласуға келіп, оларға қылмыстық рөлдер бөлген: Заикин — пастордың орынбасары, ал Максимова — әйелдер қызметінің пасторы ретінде белгіленген. 2001 жылдан бастап айыпталушылар Максимова мен Заикин азаматтардың денсаулығына зиян келтірумен байланысты қызмет жүргізген діни бірлестіктің белсенді қатысушылары болған», — делінген сот материалдарында.
Сондай-ақ сотта Максимов, Максимова және Заикин қайырымдылық, діни және миссионерлік қызмет деген желеумен Алматы қаласының аумағында тұрақты түрде жалған құлшылық жиналыстарын өткізгені айтылған. Бұл жиналыстар барысында олар пайдакүнемдік мақсатта психологиялық және психотерапиялық ықпал ету әдістерін, тәсілдері мен элементтерін қолданған. Атап айтқанда, суггестия, денеге бағытталған және когнитивті-мінез-құлық психотерапиясы, нейролингвистикалық бағдарламалау әдістері пайдаланылған. Бұл тәсілдер «айқайлау, ерекше сөздер айту, сыбырлап сөйлеу, қол қою арқылы бата беру» сияқты формаларда қолданылған. Сонымен қатар рефрейминг әдісі (белгілі бір нәрсені сөзбен қайта тұжырымдау арқылы оның мағынасы мен мазмұнын өзгерту), аудиалды-кинестетикалық және визуалды-кинестетикалық модальділіктердегі «якорь» әдісі, сондай-ақ Эриксондық гипноз техникасы пайдаланылған.
Қолданылған әдістердің нәтижесінде айыпталушылар жәбірленушілер Горбуноваға, Хохловаға, Хохловқа, Атабаеваға, Туткибековаға, Коноплеваға, сондай-ақ айыпталушы Максимов Мырзабековаға және кәмелетке толмаған Жеңісбекке (1992 жылы туған) қасақана ауыр дене жарақатын келтірген. Бұл жарақаттар психикалық ауру түрінде дамыған салдарға алып келген.
Хохловтар отбасы шіркеуге 1996 жылғы сәуірден бастап келе бастаған. Бір жылдан кейін Пасха мерекесіне арналған қайырымдылық ретінде олар Хохловаға тиесілі 1993 жылы шығарылған ВАЗ-21093 маркалы автокөлікті шіркеуге тапсырған. Оның құны 452 400 теңге болған.
«Айыпталушы Максимов, ал 2001 жылдан бастап айыпталушылар Заикин мен Максимова алдын ала сөз байласқан адамдар тобы ретінде жыл сайын Пасха мерекесі кезінде олардан “қайырымдылық” деген желеумен ақша қаражатын бірнеше рет иемденген.
Мәселен, 1998 жылғы 19 сәуірде өткен Пасха мерекесінде айыпталушы Максимов жәбірленушілерге психологиялық ықпал ету нәтижелерін пайдаланып, Хохлов пен Хохлованың 100 000 теңге көлеміндегі қаражатын иемденген.
1999 жылғы 11 сәуірде — 150 000 теңге, 2000 жылғы 30 сәуірде — 150 000 теңге,
2001 жылғы 15 сәуірде — 150 000 теңге, 2002 жылғы 5 мамырда айыпталушылар Максимов, Максимова және Заикин алдын ала сөз байласқан адамдар тобы ретінде 150 000 теңгені иемденген, 2003 жылғы 27 сәуірде — 250 000 теңге, 2004 жылғы 11 сәуірде — 300 000 теңге, 2005 жылғы 1 мамырда — 300 000 теңге, 2006 жылғы 23 сәуірде — 300 000 теңге, 2007 жылғы 8 сәуірде — 300 000 теңге, 2008 жылғы 27 сәуірде — 150 000 теңге», — деп көрсетілген сот материалдарында.
Сот құжаттарында айтылғандай, 1997 жылдан 2008 жылға дейінгі кезеңде айыпталушылар алдау жолымен Пасха мерекелері кезінде Хохлов пен Хохлованың автокөлігі мен ақша қаражатын жалпы сомасы 2 300 000 теңгеге иемденген.
Сонымен қатар 1996 жылғы сәуірден 2008 жылғы маусымға дейінгі аралықта, Пасха мерекесіне арналған қайырымдылық ретінде жиналған қаражаттан бөлек, айыпталушылар жәбірленуші Хохловтардың санасында «Жаңа өмір» шіркеуінің пайдасына материалдық қайырымдылық жасау міндетті деген түсінік қалыптастырған. Соның негізінде әр айдың екінші жексенбісінде «ондық» деп аталатын төлемді, яғни барлық табыстың 10 пайызын міндетті түрде беру талабын енгізген. Бұдан бөлек, жексенбі және бейсенбі күнгі құлшылық жиналыстары кезінде де апта сайын қайырымдылық жасау талап етілген.
Барлығы Хохловтар «айыпталушылар қолданған психотерапиялық және психологиялық ықпал ету әдістері мен тәсілдерінің әсерінде болып, жаңылыстырылған күйде» «Жаңа өмір» шіркеуіне барған бүкіл кезең ішінде (147 ай) «ондық» ретінде 1 470 000 теңге, бейсенбілік қызметтер үшін — 882 000 теңге, жексенбілік қызметтер үшін — 846 000 теңге тапсырған. Осылайша айыпталушылар Хохловтардың жалпы сомасы 5 498 000 теңге болатын ақша қаражатын иемденген.
Жәбірленуші Туткибекова шіркеуге 1998 жылғы қарашадан 2008 жылғы желтоқсанға дейін барған. Максимов, Максимова және Заикин оның 3 284 910 теңге көлеміндегі қаражатын иемденген. Жәбірленуші Коноплева 1 818 000 теңгесінен айырылған.
Жәбірленуші Горбунова шіркеуге 1995 жылғы қыркүйектен 2014 жылғы тамызға дейін барған. 2000 жылы ол мүлік пен зергерлік бұйымдарды сатудан түскен қаражаттан «ондық» ретінде Максимовқа 147 000 теңге берген. 2005 жылы Максимов, Максимова және Заикин Горбуноваға тиесілі ақшаны — пәтер сатудан түскен «ондық» ретінде 1 000 долларды (сол кездегі бағам бойынша 119 980 теңге) иемденген. 2007 жылғы мамырда — 2 500 долларды (бағам бойынша 306 225 теңге), 2008 жылғы желтоқсанда — 1 600 долларды (бағам бойынша 93 376 теңге). Басқа да «ондық» төлемдерді қоса есептегенде, айыпталушылар жәбірленушіге жалпы сомасы 2 966 906 теңге көлемінде материалдық зиян келтірген.
Жәбірленуші Атабаева шіркеуге барған тоғыз жыл ішінде Максимовқа лимузин бизнесін дамытуға арналған деген желеумен 12 мың доллар, сұлулық салонын сатудан түскен «ондық» ретінде 20 мың доллар, ал пәтерін сатудан түскен «ондық» ретінде 10 мың доллар берген. Сондай-ақ Максимов «алдау жолымен бірнеше рет жәбірленуші Атабаеваның ақша қаражатын иемденіп, оған ірі көлемде материалдық зиян келтірген, жалпы сомасы 5 552 060 теңге».
Сотта Хохлов «Жаңа өмір» шіркеуіне барған кезінде шіркеу аумағында тамақтану нүктесін ұйымдастыру туралы қызметкерлердің ұсынысымен жұбайымен бірге 10 мың доллар қарыз алғанын айтқан. Бұл қаражатты олар кафе ашуға жұмсаған. Кейіннен сол кафені Максимов иемденіп алған. Ал қарызды өтеу үшін Хохловтар Алматыдағы ықшамаудандардың біріндегі бес бөлмелі пәтерін сатуға мәжбүр болған.
Хохлова сотта былай деп айтып берген:
«1996 жылғы сәуірде құрбымның ұсынысымен күйеуім және қызыммен бірге “Жаңа өмір” шіркеуіне бардым. Сол жерде пастор уағыз айтып, кейін қайырымдылыққа ақша жиналды. Сол кезден бастап қызыммен бірге “Жаңа өмір” шіркеуінің барлық жиналыстарына тұрақты түрде қатысып жүрдім, қайырымдылық беру кезінде шіркеу қызметкерлерінің барлық талаптарын орындадым. Мені іс жүзінде зомбилап, санамды бағдарламалағандай болды: шіркеуге барған сайын көбірек қайырымдылық беруге итермеледі, адамдарды “Жаңа өмірге” келуге үгіттедім. Балалар ата-анасының назарынсыз өсіп жатты, ал шіркеуде маған: егер сен шіркеуге қамқор болып, “Құдайдың ісін” атқарсаң, Құдай сенің балаларыңа өзі қамқор болады деп сендірді. Шіркеуге барған бүкіл кезең ішінде мен ай сайын “ондық” тапсырып отырдым, яғни барлық табысымның оныншы бөлігін бердім. Егер қауым мүшелерінде ақша болмаса, оларға белгілі бір соманы беруге уәде жазып, оны қайырымдылыққа арналған шелекке тастауды ұсынатын. Содан кейін адамдарды борыш сезімі қысып, олар ақша тауып, “Құдай алдындағы қарызын өтейтін”».
Хохлов “Жаңа өмір” шіркеуінен 2004 жылы кеткен, ал оның жұбайы 2008 жылға дейін сол жерде болған. Тек содан кейін ғана ол «осы уақыттың бәрінде оларды алдап келгенін, адастырғанын, сол ықпалдың салдарынан баспанасынан айырылғанын» түсінген. Хохловтар жоғары жалақысы бар жұмыстарда істеген, ауқатты адамдар болған. Алайда шіркеуге барғаннан кейін олар жұмыстан шығып, жылжымайтын мүліктері мен басқа да дүниелерінен айырылып қалған.
Балаға арналмаған ойындар
Жәбірленуші Мырзабекова сотта 1999 жылдың желтоқсанында анасы өзін және кіші қарындасы Жеңісбекті «Жаңа өмір» шіркеуіне алып барғанын айтып берді. Ол кезде Мырзабекова 8-сыныпта, ал Жеңісбек 1-сыныпта оқып жүрген.
«Шіркеуге алғаш келгенде оларды жылы қарсы алып, анкета деректерін жазып алды. Кейін оларды адамға толы үлкен залға кіргізді: сахнадан уағыз айтылып жатты, адамдар билеп, көтеріңкі көңіл күйде, қатты әсерленген күйде болды, “Аллилуя”, “Аминь” деп айқайлап тұрды, қатты әрі ырғақты музыка ойнап тұрды. Одан кейін зал ішінде қызыл шелек айналдырып, адамдар оған ішінде ақша салынған конверттерді тастады. Содан кейін мені және анамды басқа бөлмеге алып барды, онда тәттілер беріп, шай ішкізді. Сол жерде түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, Иса Мәсіхтің рөлі туралы айтып берді. Түсіндіру жұмыстары аяқталғаннан кейін бізді “үй ұяшықтары” деп аталатын топтарға бөлді: мен “жасөспірімдер ұяшығына” тіркелдім, кіші қарындасым “балалар қызметіне” жіберілді, ал анам “ересектердің үй ұяшығына” бөлінді. Сол кезден бастап мен анамның талабымен, өз еркімнен тыс, жұмыс күндері шіркеуге барып жүрдім, ал жексенбі сайын бәріміз бірге шіркеуге бардық. Сол жерде анам ақша салынған конвертті шелекке тастайтын. Анам шіркеу қызметкерлерінің ықпалында болды. Олар оған Киелі кітаптан үзінділерді үнемі айтып отыратын: “... әкең мен шешеңді тастап, Менің соңымнан ер ...”, “... өз отаныңда пайғамбар болмайды ...”, “... өз жиналысыңды тастама ...”. Соның әсерінен анам шіркеудің ықпалында жүріп, науқас анасына қарамады, оның жерлеуіне де бармады, ал әкесін сот арқылы үйден шығарып жіберді», — делінген сот материалдарында.
Құдайға құлшылық ету кезінде адамдар музыка мен уағыздардың ықпалынан жиі есінен танып қалатын, жылайтын, күлетін және өздерін қалыптан тыс ұстайтын. Кейіннен «CNL» атты телевизиялық арна ашылды, Мырзабекованың анасы соңғы ақшасына дейін сол арнаға беріп қойған.
Қыздардың әкесі олардың тұруы мен тамақтануына үнемі ақша жіберіп отырған, бірақ анасы барлық ақшаны шіркеуге апарып беретін. Ол қыздарына «Жаңа өмірге» бармайтын адамдармен араласуға тыйым салған.
«Кіші қарындасым Жеңісбек Жанар 1-сыныпта оқып жүрген кезде мұғалімдері оны мақтап жүретін: ол зерек, қабілетті қыз болатын. Бірақ шіркеуге барып, Максимовтың уағыздарын тыңдағаннан кейін Жанар тұйықталып кетті, оның мінез-құлқынан ауытқулар байқала бастады. 2001 жылы біз Жанармен бірге әкемізге, Тараз қаласына көшіп кеттік. Бірақ 2002 жылы Жанар қайтадан анамызға көшіп барды. Ол бейнежазбалар арқылы Максимовтың уағыздарын үнемі тыңдап жүрді. Анам бізді Киелі кітап оқуға, христиандық музыка тыңдауға мәжбүрлейтін. 2012 жылы Жанардың жағдайы күрт нашарлағандықтан, біз психиатриялық диспансерге жүгіндік. Сол жерде оған “шизофрения” деген диагноз қойылып, есепке алынды», — делінген сот материалдарында.
Горбунова сотта 1992 жылы Қарағандыда тұрғанын және медициналық академияның бірінші курсында оқығанын айтып берді. Бірінші курсты аяқтағаннан кейін ол Қарағандыдағы шіркеуге барған, онда қызметті пастор Максимов жүргізген. Осыдан кейін Горбунова жоғары оқу орнындағы оқуын тастап, Алматыға келіп, анасымен бірге шіркеу мүшесі болған.
«Конференциялардың бірінде Максимов “қол қою” рәсімін өткізді. Ол маңдайыма қолын тигізген сәтте, мен өзімді еденде жатқан күйде есімді жиып алдым. 1993 жылы мен және анам библиялық мектепке түсіп, оны 1994 жылы бітірдік. Мектепті аяқтағаннан кейін Максимов мені миссионер ретінде өз қаражатым есебінен Ақтау қаласына жіберді. Шіркеуде болған бүкіл уақыт ішінде бізге зайырлы жұмыста жұмыс істеуге болмайды, тек Құдайға қызмет етуіміз керек деп үнемі айтып отырды. 2001 жылы мен Алматы қаласында анамның пәтерінде тұрдым. Коммуналдық төлемдерді төлей алмай, шіркеуге қайырымдылық бере алмай қалғандықтан, үйдегі барлық мүлікті және әшекей бұйымдарды сатып жібердім. Түскен ақшаның оннан бір бөлігін шіркеуге бердім. 2005 жылы әжем Қарағанды қаласындағы екі бөлмелі пәтерін сыйлады, ал екінші әжем пәтер сатып алу үшін 20 000 доллар берді. Қарағандыдағы пәтерді 10 000 долларға сатып, оның 1 000 долларын “ондық” ретінде шіркеуге бердім, қалған ақшаға бір бөлмелі пәтер сатып алдым. 2006–2007 жылдары екі пәтерімді 30 000 долларға сатып, оның 3 000 долларын “ондық” ретінде шіркеуге бердім, ал қалған ақшаға 25 000 долларға жатақханадан бір бөлме сатып алдым.
Алматыда некесіз қыз босандым, ол емделуді қажет етті. Соған байланысты 2008 жылы шіркеуден көмек сұрадым, бірақ олар көмектесуден бас тартты. Сол кезде жатақханадағы бөлмені 16 000 долларға сатып, оның 1 600 долларын “ондық” ретінде шіркеуге бердім де, Қарағандыға кеттім. Дегенмен сенім қағидаларын сақтап, еш жерде жұмыс істемей, шіркеуге баруды жалғастыра бердім. 2009 жылы жатақханадағы бөлмені сатудан қалған ақшаға Сарань қаласынан 6 000 долларға пәтер сатып алдым. Бірақ жұмыс істемегендіктен және ақша қажет болғандықтан, сол пәтерді 4 000 долларға сатып, Алматыға қайта оралдым да, оның 400 долларын “ондық” ретінде шіркеуге бердім. Қалған ақшаға жалдамалы пәтерлерде тұрдық. 2014 жылдан бастап шіркеуге сирек бара бастадым, себебі шіркеуге барғанымның салдарынан барлық мүлкімнен айырылғанымды түсіне бастадым. Сондай-ақ шіркеуге баруды тоқтатуыма және көзімнің ашылуына шіркеуден көмек сұраған адамдарға Максимовтың менсінбей қарауы да себеп болды», — делінген сот материалдарында.
Атабаева 1999 жылдың қазанынан 2008 жылдың наурызына дейін «Жаңа өмір» шіркеуінің мүшесі болған. Ол кезде ұлттық компанияда бөлім басшысы болып жұмыс істеп, табысты бизнесі — сұлулық салоны болған.
«Шіркеудің барлық ілімі “өркендеу теориясына” негізделген: кім көбірек берсе, сол көбірек алады. Уағыздарда Киелі жазбадан (Библиядан) мынадай сөздер жиі айтылатын: “берушінің қолы ешқашан жұтамасын”, “сұраңдар — сендерге беріледі”, “есікті қағыңдар — сендерге ашылады”. Ең жоғары рухани құндылықтар “банкир-құдай” түсінігіне дейін төмендетілген, яғни ол барлық материалдық сұраныстар мен қажеттіліктерге жауап береді деп түсіндірілді. Барлығы музыкалық ырғақтармен, қатты айтылған сөздермен, қорқыныш ұялатумен сүйемелденетін және ақырында: егер бермесең, өмірден тек жамандық күтуге тура келеді деген ойға әкелетін. Исаның “егер кемел болғың келсе, бар, мүлкіңді сатып, кедейлерге таратып бер; сонда көкте қазынаң болады, сосын келіп Менің соңымнан ер” деген сөздері тиімді қаржылық мәміле жасауға шақыру ретінде түсіндірілді. Бұл ұйымның негізгі мақсаты мен түрткісі — қандай жолмен болса да ақша тарту еді», — деп мәлімдеді Атабаева сотта.
Шіркеудің ауқатты прихожандарымен Максимов жеке өзі бизнес-семинарлар мен тренингтер өткізетін. Кәсіпкерлерге арналған арнайы «ұяшықтар» құрылып, олардың негізгі мақсаты әртүрлі әдістер арқылы ақша тарту болатын. Бұл әдістер адамның санасына психологиялық әсер ететін тәсілдерге негізделген. Осындай күйде Атабаева өзінде бардың бәрін шіркеуге және оның жетекшілеріне сыйға тартуды үлкен құрмет деп санаған, әрі мұны істеген кезде «қуаныш пен рухани ләззат сезінгенін» айтқан.
Прихожандарды пасторлар ұйымдастырған түрлі жобаларға тартқан. Оларды дайын бизнеске инвестиция салуға үгіттеген, бірақ ешқандай растайтын құжат бермеген. Осылайша Атабаева лимузиндерді жалға беру компаниясына қатысып, оған 12 мың доллар салған, бұл ақшаны ол тікелей Максимовтың өзіне тапсырған. Сотта ол шіркеу дін қызметкерлеріне шексіз сенгенін, олардың барлық ілімдерін, мерекелерін, банкеттерін үнемі қатысып отырғанын айтты. «Жаңа өмір» ұйымдастырған түрлі іс-шараларды, көшпелі конференцияларды өткізуге жиі өз есебінен қаржы жұмсаған. Сондай-ақ шіркеу жанындағы ақылы «Библия колледжіне» оқуға түскен. Колледжде оқу үшін ол беделді жұмысынан шығып кеткен.
Атабаеваның айтуынша, колледжде оларға тек Библия мәтіндерін ғана емес, адамдарды тарту тәсілдерін, түрлі манипуляциялар мен психологиялық әдістерді, жаңа адамдарды «вербовка» жасауға арналған айла-тәсілдерді де үйреткен. Сонымен қатар «студенттерге» әртүрлі компаниялар мен ұйымдарға барып, адам көп жиналатын орындарда түрлі буклеттер тарату, шақырулар мен үндеулерді тарату тапсырылған. Ал түнгі уақытта сол жарнамаларды тұрғын үйлердің кіреберістеріне жапсырып шығатын.
Алайда Атабаева барлық нәрсесінен — ақшасынан, жұмысынан, бизнесінен, пәтерінен (оны банкке кепілге қойып, несие алып, ақшаның бәрін шіркеуге берген) айырылғаннан кейін Максимовтан көмек сұраған кезде, бір сәтте оның «сенімдегі достары» деп жүрген адамдардың көпшілігі онымен сөйлесуді тоқтатқан. Осы жағдайдан шығудың жолын іздеп, ол психиатрия орталығына жүгінген, өйткені онда депрессия, қатты бас ауруы және жүрек талмасы басталған.
«Шіркеуге барған кезеңде, 2005 жылы ол лимузин бизнесін дамыту үшін Максимовқа 12 000 АҚШ долларын тапсырған. Кейін шіркеуде оған бизнестің аясын кеңейту туралы идея таңылған. Осыған байланысты 2007 жылғы 12 желтоқсанда ол Мамыр ықшамауданындағы бес бөлмелі пәтерін 400 000 АҚШ долларына сатып, оның 10 000 долларын “ондық” ретінде шіркеуге берген, ал қалған 390 000 долларды Галушкинге сақтауға тапсырған. Сол ақшаның 55 000 доллары Галушкинде қалып қойған. Шіркеуде болған 8,5 жыл ішінде ол “ондық” ретінде Максимовқа жалпы алғанда шамамен 3 360 000 теңгеден 4 800 000 теңгеге дейін ақша берген. Бұдан бөлек, әр жексенбі сайын 5 000 теңгеден 15 000 теңгеге дейін бір реттік қайырымдылық жасап отырған, бұл 8 жылда шамамен 960 000 теңгені құрайды. Пасха мерекесіне байланысты жыл сайын 1 500–2 000 АҚШ доллары көлемінде қайырымдылық берген, 7 жыл ішінде бұл 14 000 долларға жеткен.
Сонымен қатар ол “CNL” телеканалының серіктесі болып, бір жарым жыл бойы ай сайын 1 000 АҚШ долларынан жазылу төлемін жасап отырған, жалпы сомасы 18 000 долларды құраған. 2005 жылдың жазында Тараз қаласында өткен кезекті қызмет кезінде ол Тараздағы шіркеудің пасторы Ержан Ушановқа бизнес өркендеуіне арналған уағыз барысында 5 000 АҚШ долларын тапсырған. Бұл шараға Галушкин А., Гусаревич В. және Вариченко И. қатысқан. 2006 жылы жаңа ангар салу үшін тағы 5 000 АҚШ долларын берген. Сондай-ақ 2006 жылдың басында сұлулық салонына арналған бизнес-үй-жайын 450 000 долларға сатып, оның 20 000 долларын шіркеуге “ондық” ретінде тапсырған. Галушкиннен 6 849 529 теңге және 18 150 000 теңге көлеміндегі қарызды азаматтық тәртіппен өндіріп алу туралы сырттай сот шешімі бар, алайда Галушкин одан жасырынып жүр», — делінген сот материалдарында Атабаеваның жағдайына қатысты.

Максимовтар отбасы мен Заикинге қатысты істегі барлық зардап шеккендер соттық психологиялық-психиатриялық сараптамадан өткен. Сараптама нәтижелері, жұмсақ айтқанда, көңіл көншітпейтін болып шықты.
Сарапшы Базарбаева сотта Атабаева, Туткибекова, Коноплева, Хохловтарды қарау кезінде комиссия құрамында соттық психологиялық-психиатриялық сараптама жүргізгенін көрсетті. Зардап шеккендерге келтірілген денсаулыққа зиян ауру ұзақтығы мен клиникалық ауырлығы бойынша ауыр деп бағаланды. Психикалық ауруды емдеу мүмкін, бірақ бұл мамандарға байланысты. Сарапшының қорытындысы бойынша, психикалық тұрғыдан сау, бірақ невротикалық реакцияға бейім, ықпалдануға оңай және жетілмеген адепттерде пасторлар қолданған психологиялық және психотерапевтік әсер ету әдістері психикалық және мінез-құлық бұзылыстарын тудыруы мүмкін. Сараптама кезінде зерттелушілердің ойлау қабілеті мен естелігі бұзылмағаны анықталды, ауру толқынды сипатқа ие.
«Подсудимым қолданған суггестия әдісі, когнитивті-құрылымды мінез-құлық психотерапиясы, денеге бағытталған психотерапия, нейролингвистикалық бағдарламалау, Эриксон гипнозының техникалары зардап шеккендердің психикалық бұзылуына алып келді. Сонымен қатар, подсудимые бұл әдістерді тиісті сертификатсыз қолданған, бұл заңға қайшы. Аталған әдістерді қолдану үшін лицензиялау, психотерапевт, психиатр немесе медициналық психологтың қатысуы, мамандардың сертификаттарының болуы міндетті, әрі қолданылатын әдістердің кейбір адамдарға қарсы көрсеткіштерін анықтау қажет. Құрамында алкогольдік немесе наркотикалық тәуелділік болуы мүмкін зардап шеккендерде, шіркеуге барғаннан кейін және тыйым салынған әдістер қолданылған кезде бұл тәуелділік басқа формаға өтіп, күрделенуі мүмкін», — деді сарапшы.
Сот-медициналық сараптама №99 қорытындысына сәйкес, 2016 жылғы 7 шілдеде Горбуноваға МРО «БЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» және МРО «ЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» кезінде қолданылған психотерапевтік және психологиялық әсер ету әдістері психикалық бұзылуға әкеліп, ауыр денсаулыққа зиян келтірген, бірақ өмірге қауіпті емес зақымдар туғызған, әрі психикалық ауруға алып келген. Оның әдеттері мен тәуелділіктерінде басқа бұзылыстар байқалып, шіркеуде болуға психикалық тәуелділік қалыптасқан. Горбунованың психо-эмоциялық күйі өзінің мүлкін өткізіп, шіркеуге қайырымдылық жасаған кезде гипнотикалық кататония немесе сомнамбулизм жағдайында болған деп бағаланды (гипноздың ең айқын кезеңі), бұл жағдайға суггестердің қозғалыстары мен вербалды командалар себеп болған. Горбунова ақша, қымбат заттар мен мүлікті өткізген кезде Максимов, Максимова және Заикиннің психотерапевтік және психологиялық ықпалында болған.
Сот-медициналық сараптама №244 қорытындысына сәйкес, Хохлованың МРО «БЦХВЕ «Новая жизнь» және МРО «ЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласына барғанға дейінгі психикалық бұзылысы («Соматизацияланған бұзылыс») шіркеуге бару кезінде ауыр психикалық бұзылысқа («органикалық (аффективтік) көңіл-күй бұзылысы») айналған. Сондай-ақ, шіркеуге барған кезеңде Хохлова обсессивті-компульсивті бұзылыс белгілерін көрсеткен (аралас обсессивті ойлар мен әрекеттер) және шіркеуде болуға психикалық тәуелділік қалыптасқан. Хохлованың жеке ерекшеліктері: тұрақсыз психикалық күй, өзіне сенімсіздік, қорқақтық, кедергілерді жеңу мүмкін еместігіне сенімсіздік, сонымен қатар инфантильді батылдық пен сенімділік көрсетуге талпыныс, өзін жақсы жағынан көрсетуге ұмтылу, шамадан тыс белсенділік және қоршаған ортаның талаптарына сәйкестенуге тырысу, бұл шаршау, қажу және әлсіздік сезімін тудырып, қорғаныштық реакцияны шақырады.
Сот-медициналық сараптама №245 қорытындысына сәйкес, Хохловадағы «Тәуелді тұлға бұзылысы» белгілері психикалық бұзылысқа («бейімделу бұзылысы, ұзаққа созылған депрессиялық реакция») айналған. Шіркеу «Новая жизнь» ашылмағанға дейін Хохловада психикалық бұзылыстың ешқандай белгісі болмаған, ол психикалық тұрғыдан сау болған.
Сот-медициналық сараптама №177 қорытындысына сәйкес, 2013 жылғы 8 қазан күні Атабаеваға МРО «БЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» және МРО «ЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» кезінде қолданылған психотерапевтік және психологиялық әсер ету медициналық әдістері психикалық бұзылыс тудырып, ауыр денсаулыққа зиян келтірген. Шіркеуге бармағанға дейін Атабаевада психикалық бұзылыстың белгілері байқалмаған, ол психикалық тұрғыдан сау болған. Сот процесі кезінде Атабаевада органикалық галлюциноз клиникасы (тамырлық, соматикалық генез) галлюцинаторлық көріністермен және психоорганикалық синдроммен анықталған. Оның әлеуметтік және жеке позициясы тұрақсыз, проблемалық жағдайларды конструктивті шешу қиын, сезімталдық, нәзіктік, көңілсіздік, көпшілікпен араласудан қашу, жасырындық, бөлектенушілік және сенімсіздік, тұлғааралық қарым-қатынаста сақтық, ашуланғыштыққа бейімділік сияқты ерекшеліктері болған.

Сот-медициналық сараптама №178 қорытындысына сәйкес, 2013 жылғы 8 қазан күні Туткибековаға МРО «БЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» және МРО «ЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» кезінде қолданылған психотерапевтік және психологиялық әсер ету медициналық әдістері психикалық бұзылыс тудырып, ауыр денсаулыққа зиян келтірген. Шіркеуге бармағанға дейін Туткибековада психикалық бұзылыстың белгілері болмаған, ол психикалық тұрғыдан сау болған. Шіркеуге бару кезеңінде Туткибековада «тәуелді тұлға бұзылысы» анықталған. Сот процесі кезінде оған «бейімделу бұзылысы, ұзаққа созылған депрессиялық реакция» клиникасы диагнозы қойылған. Жеке тұлғалық ерекшеліктерінен Туткибековада қаттылық, тұлғаның жетілмегендігі, сенімсіздік, истероидтік және қозғыш сипаттардың қатар болуымен қатар, көңіл-күйдің өте тұрақсыздығы мен өзгергіштігі байқалған. Шіркеуге барғаннан кейін оның мінезінде эмоционалдық лабильділік пайда болған, бұл бұрын байқалмаған.
Сот-медициналық сараптама №04-05-691 қорытындысына сәйкес, 2017 жылғы 28 сәуірде Мырзабековаға МРО «БЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласы» кезінде қолданылған психотерапевтік және психологиялық әсер ету әдістері психикалық бұзылыс туғызып, ауыр денсаулыққа зиян келтірген. Сот процесі кезінде ол неврастения түріндегі психикалық бұзылысқа шалдыққан. Оның әпкесі Жеңісбек, 2017 жылғы 7 наурыздағы №22/16 амбулаториялық кешенді соттық психологиялық-психиатриялық сараптама қорытындысына сәйкес, параноидтық шизофрения түріндегі психикалық бұзылысқа шалдыққан (эпизодты ағымы, кемістікпен өсетін). Жеңісбек МРО «БЦХВЕ «Новая жизнь» Алматы қаласында» ұзақ болу арқылы бар психикалық бұзылыстың тетігін қоздырған болуы мүмкін. Сараптама кезінде Жеңісбекте шизофрениялық типтегі тұлғаның айқын өзгерістері: эмоционалды кедейлік, сыншылдықсыздық, артық бағалы ойлар, әлеуметтік бейімделмеушілік анықталған. Жеңісбек психикалық жағдайына байланысты тергеу іс-шараларына қатыса алмай, куәлік бере алмай, сот процесіне қатыса алмады.
Сот-медициналық сараптама №114 қорытындысына сәйкес, Коноплева шіркеуге бармағанға дейін психикалық бұзылыстың белгілері байқалмаған, психикалық тұрғыдан сау болған. Шіркеуге барған кезеңде Коноплевада «тәуелді тұлға бұзылысы» анықталған. Сараптама жүргізілген кезде оған «органикалық тұлға бұзылысы» клиникасы диагнозы қойылған. Шіркеуге бару кезінде Коноплеваның мінез-құлық ерекшеліктері нашарлап, эмоционалдық тұрақсыздық, ашушаңдық, сенімсіздік, сенімсіздік және күдікшілдік байқалған.
«2014 жылғы 3 қарашадағы №80 сарапшылар қорытындысына сәйкес, зерттеу үшін берілген бейнематериалдарда пастор Максимов, қызметкерлер Максимова мен Заикин әрекеттерінде адамдарға (адепттерге) психотерапевтік және психологиялық әсер етудің әдістері, тәсілдері мен элементтері қолданылғаны анықталды. Бұған суггестия, дене бағытталған және когнитивтік-құрылымдық психотерапия, нейролингвистикалық бағдарламалау тәсілдері, аудиальды-кинестетикалық және визуальды-кинестетикалық модальдылықтағы «тұғырлау» әдісі кіреді. Материалдарды талдау барысында Максимов, Максимова және Заикин қолданған психотерапевтік және психологиялық әсер ету әдістерінің бейсаналық деңгейде материалдық қайырымдылық жасау қажеттілігі мен міндеттілігі туралы сенім қалыптастыруға бағытталғаны көрінеді. Қайырымдылық жасамау – шіркеуден және Құдайдан толық ажырату, сондай-ақ адепттердің болашақтағы гүлденуі мүмкін еместігі ретінде қарастырылады, бұл адепттердің санасында қорқыныш пен уайым деңгейін арттыруға себеп болады. Іс материалдары мен зерттеу нәтижелері бойынша, шіркеу өкілдерінен Максимов пастор ретінде негізгі рөл атқарған және басқа пасторлардың қызметін басқаруда басты тұлға болған», ― делінген іс материалдарында.
Сотта Максим Максимов жүргізген уағыздардың бейнежазбалары көрсетілді. Мысалы, 2000 жылғы 22 қазан бейне дискісінде Максимов «көркемдікпен, әзіл-қалжың араластырып, бетінде күлкімен, қарқынды режимде, кейде күліп, ұзақ уағыз жүргізеді». Ол «адепттерді жиі тұрып, қолдарын созуға шақырады, кейде түсініксіз сөздерді рецитациямен айтады». Қатысушылар «құдай қызметі кезінде толықтай процессқа кірісіп, уағыздарды мұқият тыңдап, Максимовтің барлық нұсқауларын белсенді орындайды: қолдарын көтереді, ән айтып, Максимовпен бірге сөздерді қайталайды, көздерін жұмып, денелерін сермейді».
«Құдай қызметі кезінде Максимов сахнада баланың кеудесі мен маңдайына «қол қою» рәсімін өткізеді, дұға етеді және тез түсініксіз сөздер айтады. Содан кейін адепттерге қолдарын көтеруді сұрап, «бұл рәсім гипноз емес» деп айтып, сөздерді сыбырлап айта бастайды. Адапттер оның сөздерін қайталайды: «Жаратқан Ие, береке бер. Құдай, барлық қарғыс пен кедергілерді жой…», сессияны қол шапалақтаумен аяқтайды», ― деп делінген сот материалдарында.
2001 жылғы 23 қыркүйектегі бейнежазбада іс-шара бейнеленген: дауыс қатты музыкамен басталып, «Аллилуйя, даңқ болсын Иеге» деген шақырумен жалғасады, «сергіту» процесі ән айту, түтін шашу және жарық шоу арқылы жүргізіледі, осы кезде қатысушылар оң қолын көтеріп сермеліп тұрды. Олардың арасында Максимов пен Максимова болған.
«Ұзақ уақыт бойы қатысушыларды сергіткеннен кейін сахнаға Заикин шығады, ол бастапқыда қалыпты темппен, кейін дауыс тембрін көтеріп сөздер айтады, ара-тұра қолын жоғары көтереді. Ол жоғары дауыспен қайырымдылық жасауға шақырады, өйткені «сен тек бергенде ғана аласың. Қайырымдылық арқылы Құдайдың күшін босатасың», ара-тұра «Аллилуйя» сөзін қайталайды, содан кейін Максимов шықпас бұрын ән айтылады және зал бойынша қызметкерлер жүріп, қайырымдылық жинайды. Максимов сахнаға шығып, көрнекті, әзіл-қалжың араластырылған ұзақ уағызын қарқынды режимде, бетінде күлкімен өткізеді. Содан кейін Максимов барлық қатысушылардан қолдарын ұстап дұға сөздерін қайталауды сұрайды, бұл кезде барлығының көздері жабылады, соңында мағынасыз дыбыстар айтылады», ― делінген іс материалдарында.
«Жаңа өмірдің» жаңа өмірі
Сот Максимов Максим Алексеевичке бес жылға бас бостандығынан айыру жазасын, орта қауіпсіздікті қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде өтелетін жазамен тағайындады, сондай-ақ қылмыстық жолмен алынған мүлікті тәркілеу туралы шешім шығарды: мүлік мекен-жайлары бойынша: Алматы қ., Сүйінбай даңғылы, 263/13 үй, 7 пәтер; Алматы қ., Айша бибі көшесі, 5 «а,б» үй; Алматы қ., Тоқтабаева көшесі, 7 «г» үй; Алматы қ., Айша бибі көшесі, 4 үй; АО «Банк Центр Кредит» банкіндегі есепшоттардағы ақша қаражаттары; сондай-ақ діни бірлестіктерде жетекші қызметтерді бір жыл мерзімге атқару құқығынан айыру.
Сонымен қатар сот Максимова Лариса Анатольевнаға орта қауіпсіздікті қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде төрт жылға бас бостандығынан айыру жазасын, қылмыстық жолмен алынған мүлікті тәркілеу арқылы тағайындады. Заикин Сергей Борисовичке төрт жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды, жазаны орта қауіпсіздікті қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде өтеу, қылмыстық жолмен алынған мүлікті тәркілеу: Алматы қ., Ержанова көшесі, 161Б.
Алайда бұл үкімнің мәні шамалы болды: Максимовтар мен Заикин АҚШ-та қауіпсіздікпен отырады, ал «Жаңа Өмір» шіркеуі Алматыда ресми түрде қызметін жалғастыруда.
Үкім жарияланғаннан кейін құқық қорғаушылар қатты толқып кетті. Мысалы, Бақытжан Торегожина пафостық түрде «Қазақстанда кез келген діни сенім үшін түрмеге түсуге болады» деп мәлімдеді. Максимов өзі «Иса Мәсіхке сенгені, дұға және уағыз үшін сотталған» деп атады, ал оның адепттері әлеуметтік желілерде Сатана қастандықтарына шағымданды.
АҚмЗСЖҚХБ қызметкері Андрей Гришин үлкен мақала жариялап, «Қазақстанда мемлекет ірі протестанттық шіркеу «Жаңа Өмірге» қарсы «жеңіске» жетті. Үш пастор бірқатар айып бойынша кінәлі деп танылды, негізі — шіркеу қайырымдылық жинауы» деп шағымданды. Дегенмен, Максимовтар мен Заикинді саяси босқындар немесе сана бостандығы тұтқындары ретінде тіркемеген.
«Пасторларды түрмеден тек бірнеше жылдан бері АҚШ-та болулары ғана құтқарып қалды. Алайда сот үкімінде олардың және шіркеуге тиесілі мүліктің тәркіленуі туралы шешім шығарды».
1991 жылы Қазақстанда құрылған «Жаңа Өмір» шіркеуі елдің ең көне протестанттық бірлестіктерінің бірі және, көрінгендей, ең ірісі. Алматыдағы өз шіркеуінен бөлек, республика қалаларында және шет елдерде филиалдары, өз библия колледжі, халықаралық CNL телеарнасы және сол аттас ақпарат агенттігі бар. Алайда сот шешімі бойынша, 1991 жылы шіркеу құру қылмыстық ниетке теңестіріліп, ауыр денсаулыққа зиян келтіру және алдаумен мүлік ұрлау деп танылған», ― Гришин бұл тұжырымдарды шеберлікпен алмастырды.
Гришин, қандай да бір себеппен, «Жаңа Өмірге» ұқсас шіркеулердің қаржылық жанжалдарға бірнеше рет қатысқанын еске алған жоқ.
Мысалы, Украинада «Құдай Елшілігі» шіркеуі жақсы белгілі — 1994 жылы Киевте нигериялық Сандей Аделаджа негізін қалаған ұйым. 2004 жылы ұйым «сары төңкеріс» акциясына белсенді қатысты. 1996 жылы ұйымға Аделаджаға кәсіпкер, кейін Киев қаласының әкімі Леонид Черновецкий қосылды. 2008 жылы «Кингс Кэпитал» қаржы пирамидасы бойынша қылмыстық іс ашылғаннан кейін, пастор Сандей Аделаджа епископтар кеңесі шешімімен Христа Дінінен шеттетілді. Бұл шешім кейбір ТМД және әлем протестантизм өкілдері тарабынан да талқыланды.
2014 жылы Сеул орталық аудандық соты әлемдегі ең ірі христиандық қауымның пасторын шіркеу қаражатын иемденгені үшін үш жылға түрмеге, бес жылдық өтеммен, кескен. Сондай-ақ 78 жастағы пасторға 5 млрд вон (4,6 млн доллар) айыппұл салынды. Чхо Ён Ги, Yoido Full Gospel Church (Толық Інжіл шіркеуі) құрметті пасторы, 13 млрд вон (12 млн доллар) шіркеу қорын ұрлады деп танылды. Пастор 2002 жылы шіркеу өкілдерін өзінің үлкен ұлы Чхо Хи Чжунға тиесілі 250 мың акцияны нарықтық бағадан үш есе жоғары бағамен сатып алуға мәжбүр етті. Отбасы бұл мәмілені ұлының бизнесіндегі шығындарды жабу үшін жасады. Сонымен қатар, пастор салықтан 3,5 млрд вон (3,2 млн доллар) қашып құтылды. Сол шешіммен сот бұрын шіркеумен байланысты жергілікті газет «Кунмин ильбо»-ны басқарған ұлын қылмыстық схемаға қатысқаны үшін үш жылға бас бостандығынан айыруға үкім етті.
Сондықтан тек Қазақстанда ғана емес, басқа елдерде де «пасторларды қысымға» алады.
«Жаңа Өмірге» келетін болсақ, бүгін оны Қазақстан мен Қырғызстан шекарасында ұсталған Иван Крюков басқарады. Құрушы ретінде 50 адам көрсетілген. Шіркеудің ісі өте жақсы: 2025 жылдың толық емес кезеңінде 46,5 млн теңге салық төледі, ал сол кезеңдегі жалақы қоры 304,9 млн теңгеге жетті.
Иван Крюков әлеуметтік желілерде белсенді, Instagram-да 10 мыңға жуық жазылушысы бар.
Максим Максимов Сан-Диего қаласынан тыныштықпен хабар таратады. Оның әлеуметтік желілердегі жазбаларын бұрынғы КСРО елдерінің адепттері лайк басады. Алматыдағы Эльмира Мусулманкулова 2025 жылғы сәуірде пасторға арнаған жазбасында «Құдайдың көмегімен осы табысты адамдармен кездесіп, білім алу бақыты маған бұйырды» деп еске алады, әрі әлі күнге дейін «өмірімді өзгертудемін» және басқалардың өмірін өзгертуде көмектесіп жатыр.
Сонымен қатар, қашып кеткен пасторлардың балалары да өсті. Енді Максимовтардың ұлдары мен Заикиннің қызы «Телеканал CNL және Максим Максимов қызметі» парақшасын VK желісінде басқарады. Жеке аккаунттарында Иса Мәсіх туралы ештеңе жазбайды: тек әлемді аралап, аналарын жақсы көреді және дәмді тамақтануды ұнатады.
«Жаңа Өмір» адепттері де, мүмкін, пасторлар мен олардың балаларындай болмаса да, өмірі өте ауыр емес деп сенгің келеді».
Өмір қайнары (Благодать)
Жалпы мәлімет
«Өмір қайнары» христиандық евангелиялық елуіншілік шіркеуі — 2012 жылға дейін «Благодать» шіркеуі деп аталған.
Ол Қазақстандағы ең ірі протестанттық діни бірлестіктердің бірі саналған.
Шіркеудің негізін қалаушы — Оңтүстік Корея азаматы, пастор Ким Сам Сон.
Негізінде, «Өмір қайнары» жаңаелуіншілік бағытқа жатады. Қазақстанға бұл ағым «Өмір сөзі» атты швед ұйымы арқылы келген, ал ол өз кезегінде «Сенім қозғалысынан» бастау алады.
Сарапшылар «Сенім қозғалысын» былай сипаттайды:
Мүмкін, теледидардан ерекше діни жиналыстарды көрген боларсыз. Онда уағызшы сахнадан сөйлейді, ал залдағы адамдар оған «аминь!», «аллилуйя!» деп жауап береді. Кейін музыка қосылып, сахнада бірнеше қыз қарапайым сөздерді қайталап әндетіп билей бастайды: «Уа, Құдіретті Ием!», «Мен сені сүйемін, Иса!» деген сияқты. Залдағы жұрт қолдарын жоғары көтеріп, соларға қосылып, аяқтарымен ырғалып, дауыстап дұға айтады. Біртіндеп бұл дұғалар түсініксіз дыбыстарға ұласады. Содан кейін уағызшы залға түсіп, адамдардың басына қолын қойып: «Сені сауықтырамын», «Қасиетті Рухты қабылда!» дейді. Осы кезде адам бірден құлап, қалшылдап, дірілдей бастайды. Міне, бұл — неопятидесятниктердің «Сенім қозғалысы», яғни «өркендеу інжілі» деп аталатын ағым.

«Өмір қайнары» шіркеуінің сайтында жазылғандай, 1990 жылғы 6 желтоқсанда Франкфурттан Алматы қаласына Ким Сам Сон мен Ким Есфирь атты жас отбасы екі кішкентай баласымен бірге келген. Қазақстанға келген соң олар шағын жалдамалы пәтерге орналасып, сол жерде үш адамның қатысуымен алғашқы құлшылық жиналыстарын өткізе бастаған.

Шамамен 1991 жылдың наурыз айында пастор Ким құлшылық жиналыстарын Корей театрының залында өткізе бастайды. Алайда шіркеу ресми түрде тек 1991 жылғы 14 қарашада тіркелген. Ол «Евангелиялық христиандық “Благодать” шіркеуі» атты жергілікті діни бірлестік мәртебесін алған.

«Тағы алты ай өткен соң Корей театрындағы орындар жетпей қалды. Содан кейін шіркеу мүшелері “Полиграфист” мәдениет үйінде жинала бастады. Бұл зал шамамен 400 адамға арналған еді, бірақ ол да көп ұзамай келушілерге толып кетті.

1991–1993 жылдары “Благодать” шіркеуі тек Алматыда ғана емес, ең жылдам өсіп жатқан шіркеулердің бірі саналды.

1993 жылдың ақпанында “Благодать” шіркеуі ұяшықтық құрылымға көшіп, сенушілер үйде өтетін құлшылық жиналыстарын ұйымдастыра бастады.

1994 жылы шіркеу “АДК” мәдениет үйінің ғимаратына көшті. Пастор Ким әр жексенбі сайын 2-ден 4-ке дейін құлшылық жиналысын өткізетін», — деп жазылған сайтта.

1996 жылы «Құдай пастор Ким Сам Сонның жүрегіне 40 күн ораза ұстау ниетін салды» делінеді. Осы 40 күндік ораза кезінде «Құдай пасторға Қазақстанға қатысты өз көрінісін ашты: “Құдай сөзін үйрену арқылы Қазақстан халықтарына береке келеді!”». Сол жылы «Құдай шіркеуге Алматы қаласы, Абай даңғылы 159В мекенжайында орналасқан ғимарат пен ғибадатхана салуға арналған жер телімін сыйлады» деп жазылған. Негізгі ғибадатхана мен барлық қосымша ғимараттардың құрылысы 2002 жылы аяқталған.

1997 жылы ғибадатхана құрылысы басталды. Сайтта айтылғандай, «Құдай ғажайып түрде қаржы беріп, ғимаратты жобалау, сәулет, құрылыс және шіркеу аумағын абаттандыру үшін ең үздік мамандарды табуға көмектесті». Сол кезеңде басқа қалалар мен елді мекендерде де қызмет басталып, Қазақстанның көптеген облыс орталықтары мен аудан орталықтарында шіркеудің бөлімшелері ашылды.

«2001 жылы “Благодать” шіркеуі рухани дамудың жаңа деңгейіне көтерілді. Ол G-12 көрінісі мен стратегиясын қабылдады. G-12 қызметінің негізінде шәкірт тәрбиелеудің белгілі бір кезеңдері арқылы оқушылар мен қызметшілерді даярлау жүйесі жатыр. Шіркеуде әртүрлі семинарлар мен бағдарламалар өткізіле бастады: Альфа курсы, Құдаймен кездесу, Жанның сауығуы, Отбасылық семинар, Көшбасшылық семинар, Кәсіби семинар, G-12 семинары және т.б.», — деп жазылған сайтта.

Сайтта сондай-ақ G12 көрінісі «Исаға деген сенушілердің сүйіспеншілігі мен адамдарға деген жанашырлыққа негізделген евангелизация және көбейту стратегиясы» деп түсіндіріледі.

«G12 — шәкірттердің бойында Исаның мінезін қалыптастыру. Құдайдың ең үлкен қалауы — Голгофа айқышындағы құрбандық арқылы адамдардың өмірі өзгеруі. “12” саны басқарудың белгісі саналады, сондықтан G12 көрінісі “он екі арқылы басқару” дегенді білдіреді. Осы кезеңде жоғарыда аталған сатылардан өткен сенуші тікелей қызметке кірісіп, үй тобы немесе Т4Т ұяшығын құрады».

Алайда іс жүзінде G12 жүйесі кәдімгі желілік маркетингтің схемасына ұқсайды: әрбір жақтаушы шіркеуге тағы 12 жаңа адам әкелуі тиіс.

2012 жылы “Благодать” шіркеуі қайта тіркеуден өтіп, атауын «Алматы қаласындағы “Өмір қайнары” христиандық евангелиялық елуіншілік шіркеуі» жергілікті діни бірлестігі деп өзгертті. Сол жылы «Құдай пастор Кимді өз көрінісін жүзеге асыру үшін әлемнің басқа елдеріне қызмет етуге шақырды» деп жазылған.

Алайда шын мәнінде пастор Кимнің жағдайында бұл іске Құдай емес, Қазақстан кеден қызметкерлері араласқан. 2011 жылы Ким Сам Сон Алматы әуежайында ірі көлемдегі декларацияланбаған ақшамен ұсталған. Пастор Қазақстаннан Оңтүстік Кореяға 130 мың АҚШ долларын жасырын алып шығуға тырысқан. Ал Қазақстан заңнамасына сәйкес 10 мың доллардан асатын қаражат міндетті түрде декларациялануы тиіс болғандықтан, оны кеден қызметкерлері тоқтатқан.

2011 жылдың қарашасында Алматы қаласындағы Түрксіб аудандық соты Ким Сам Соннан 120 мың долларды тәркілеп, оған екі жыл шартты жаза тағайындады.

«Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 368–384-баптарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 63-бабын басшылыққа ала отырып, сот Ким Сам Сонды (KIM SAM SEONG) Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 209-бабы 2-бөлігі “г” тармағында көзделген қылмысты жасағаны үшін кінәлі деп танып, осы бап бойынша 2 (екі) жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. ҚР ҚК-нің 63-бабы қолданылып, жаза шартты түрде, 2 (екі) жыл сынақ мерзімімен белгіленсін», — делінген сот үкімінде.

Қарапайым тілмен айтқанда, пастор кәдімгі контрабандамен айналысқан адам болып шықты және Қазақстан аумағынан шығарылды.

Бірақ «Благодать» үшін қиындықтар тек енді басталды.
2012 жылдың 12 наурызында Алматы прокуратурасына шіркеу ғимаратының жанында тұрған үйлердің тұрғындарынан шағым түсті. Хатта олар түнгі сағат 23-тен кейін шіркеуден үнемі айқай мен қатты музыка естілетінін жазған. Тұрғындардың айтуынша, шіркеу келушілері жақын маңдағы аулаға қоқыс тастайды.
Шағымданған қала тұрғындары сондай-ақ шіркеу аумағында қонақ үй бар екенін, онда Қазақстанда заңсыз жүрген шетелдіктер тұратынын айтқан. Сонымен қатар хат авторлары «Благодать» шіркеуінің келушілері түрлі сыйлықтар мен тәттілер алып пәтерлерге кіріп, балаларды шіркеуге тартатынын жазған. Тұрғындардың пікірінше, шіркеу ішінде адамдарға психологиялық тренингтер жүргізіледі.
Шіркеу қызметін тексеру басталды. Религиоздық миссионерлік орталық (РО ЕХМЦ) «Благодать» ғимаратын мәжбүрлі тексеру барысында дін аралық араздықты қоздыруға шақыратын баспа материалдары тәркіленді.
Алматы құқық қорғау органдарының мәліметінше: «Ким Д., Хван К., Сарбекова С., Касенкова О. және басқа пасторлар күнделікті уағыздарды дайындау үшін дін аралық араздықты қоздыратын материалдарды пайдаланады».
Атап айтқанда, «2012 жылдың сәуірінде Алматы ІІД тергеу бөлімі шіркеуді мәжбүрлі тексерді. Тексеру барысында шіркеуден дін тақырыбындағы баспа материалдары тәркіленді. Сарапшылардың қорытындысы бойынша Дон Мак-Кэрридің «Авраамның сынған бұтағының емделуі» атты кітабында дін аралық араздықты қоздыру белгілері бар». Сонымен қатар, кешенді психологиялық-психиатриялық сараптама қорытындысы бойынша, «РО ЕХМЦ «Благодать» қызметінде топтық сабақ жүргізу процедурасы қолданылады, ол дін, психология және психотерапия әдістерінің эклектикалық үйлесімінен тұрады; қатысушылар транстық жағдайға дейін жеткізілетін суггестия мен өзін-өзі сендіру әдістерін музыкамен бірге қолданады, мақсат — жеке тұлғаның психологиялық трансформациясы».
Сарапшылардың айтуынша, «топтық сабақ процедурасы қарама-қайшы, бір-бірін жоққа шығаратын әдістер жиынтығын құрайды». Бұл әдістерге әртүрлі діни ағымдардан уағыздар, суггестия түрінде психологиялық ықпалдар, дене-бағытталған психотерапия әдістері және нейролингвистикалық бағдарламалаудың элементтері кіреді: «Пасторымызға рақмет! Отбасына, командаға, пастор — жетекшіге рақмет! Алланың атына! Иса атына!»
Сарапшылар қорытындысында: эмоционалды күйдің өзгертілген сана элементтерімен дамуы (катарсис, транстық жағдай) процедураға тиісті сертификаты бар психотерапевт, психиатр немесе медициналық психологтың міндетті қатысуын талап етеді. Мұндай маман қатысуы психикалық бұзылыстары бар немесе даму қаупі бар адамдарды қорғауға мүмкіндік береді, денсаулығына зиян келуін болдырмайды. Процедураға маманның қатысуы адамның өзгертілген санасын басқару үшін қажет, кездейсоқ немесе күтпеген трансформацияларды, кейінгі суггестияның әсерін дұрыс бағаламауды болдырмау үшін міндетті. Сараптамада сонымен қатар:
«Суреттеу, метафоралық мән, көркемдік, аудиовизуалды материалдарды қолдану, дұрыс орналастырылған акценттер, процедуралардың реттілігі мен қайталануы қатысушыларға қарапайым ақпараттан гөрі терең сендіру әсерін береді. Бұл әдіс РО ЕХМЦ «Благодать» тренингтерінде қолданылатын кешенді психотерапия әдісі болып табылады және Қазақстан Республикасының «Лицензиялау туралы» заңына сәйкес лицензиялауды талап етеді».
Тексеру кезінде «Благодать» өз жер учаскесін 1,2931 гектардан 1,3798 гектарға кеңейтті. Сонымен қатар, Алматының Алмалы ауданы полициясы түнгі сағат 23-тен кейін тұрғындардың тыныштығын бұзу фактісін анықтап, РО «Благодать» орынбасары Хан Л.К.-ға әкімшілік жауапкершілік арқалатып, 10 МРП (16 180 теңге) көлемінде айыппұл салды.
Алматы қаласы Еңбек және әлеуметтік қорғау департаментінің мемлекеттік еңбек инспекторы Сагинбекова шіркеудің еңбек заңнамасын бұзғанын, қауіпсіздік пен еңбек қорғау талаптарын орындамағанын анықтап, РО «Благодать»-ке әкімшілік айыппұл салды (ҚР ӘҚБтК 89-бабы).
Кешенді салық тексерісінің нәтижесі бойынша РО «Благодать» басшылығы салық заңнамасын бұзғаны анықталды. 2012 жылғы 2 мамырдағы №990 құжаттық салық тексерісі актісінің қорытындысы бойынша, РО «Благодать»-ке 2 982 256 теңге қосымша салық және 57 166 теңге айыппұл салынды.
Айта кетейік, 2008 жылдың қаңтарында Алматыдағы Абай даңғылындағы шіркеу ғимараты бұрын да тексерілген болатын. Сол кезде Ұлттық қауіпсіздік комитетінің қызметкерлері діни қызметкерлердің барлау қызметімен айналысып жатқанына қатысты көптеген дәлелдер тапқан деп хабарланды. Кейбір компьютерлерді күдіктілер тексеріс алдында шығарған, ал қалған ақпаратты басқа құрылғылардан жойған.
ҰҚК қызметкерлері шіркеу келушілеріне арналған нұсқаулықтарды тапқан, онда жаңа адамдарды «благодат сеніміне» тарту жөніндегі ұсыныстар болған. Миссия басшылығы, көрініп тұрғандай, көбінесе бөлек тұрған, сәтсіздікке ұшыраған, жалғыз қарттар мен жасөспірімдерге қызығушылық танытқан. Яғни, ең әлсіз және сенгіш халық топтары. Сонымен бірге келушілер тізімінде Қазақстандағы белгілі және бай азаматтар да болған, бірақ олардың есімдері жарияланбаған.
«Бұл діни ұйымға арнайы қызметтердің қызығушылығы, шын мәнінде, үйдегі дұғаханалар мен шіркеулер елді, соның ішінде Алматыны торлап алған сияқты» делінген. Сол уақытта шіркеу пасторлары келушілер алдында өзін жердегі Құдайдың өкілі ретінде көрсетеді. Дәстүрлі діндердің ешқайсысы мұны мойындамайды. Тіпті Иса мен пайғамбар Мұхаммед те христиандықта немесе исламда тек Құдайдың елшілері ретінде қарастырылады.
«Благодать» ісі өткен жылдан бері қаралуда. Белгілі болғандай, орталық офисі Қарағандыда орналасқан пресвитериан ұйымының кейбір қызметкерлері қамауда. Оларға ауыр айыптар тағылған, тіпті «ана жерге опасыздық жасау» сынды айыптар бар. Ұстау кезінде олардың қолынан күшті психотроптық заттар табылған», — деп хабарлаған БАҚ, бірақ толық мәлімет бермеген.
Сол кезде Қарағанды облысының прокуратурасы «Благодать» шіркеуінің пасторлары дін аралық араздықты қоздырды және келушілердің мүлкін заңсыз айналысқа салды деген фактілерді жариялады. Мұндай айыптармен Қарағандыда пастор Нина Ким мен оның туған бауыры Игорь Ким — архиепископ ретінде — қамауға алынды. Өскеменде олардың туысы Алексей Ким — жергілікті шіркеу пасторы да ұсталды. Күдіктілер тізімінде тағы бірнеше адам болған.
2011 жылы миссионерлік орталықтың жертөлесінде келуші Виктор Тягин өз өмірін қиды. Пасторлар бұл оқиғаны оның қыздың оған тұрмысқа шыққысы келмегендігімен байланыстырады. Сол сияқты Астанадағы психиатриялық клиникаға келесі қызметтен кейін «шизофрения» диагнозымен әйел адам жатқызылған. Сол кезде тергеу барысында полиция шіркеуде келушілерге ұсынылатын сусындарға психотроптық заттар қосылғанын хабарлады.
«РО «Благодать» пасторы қызмет кезінде келушілерге қызыл түсті сусын береді. Дәрі-дәрмек зерттеу орталығының қорытындысына сәйкес, онда фенол тобының заттары мен есту және психикалық әсер беретін галлюциногендік ингредиенттер бар, олар адамда эйфория мен босаңсу тудырады», — деп хабарлаған Астананың ІІД баспасөз қызметі инспекторы Ботагөз Ахманова.
Талдықорғанда әйел адамның РО «Благодать» шіркеуіне баруы салдарынан отбасы бұзылған. Белгілі болғандай, әйел жұбайынан жасырын екі жастағы қызын шіркеу қызметіне апарып жүрген.
«Мен сол жерде қызметте болдым. Онда не болып жатқанын сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес. Еңкейіп жүр, жылайды, айғайлайды. Шынында олар өздерін бақылауда ұстамайды. Мен қызымның сонда баруын қаламаймын, себебі ол өсіп, “Папа, сен маған керек емессің” деуі мүмкін», — деп журналистерге ер адам айтып берген.
2012 жылы сарапшылар «Благодать» шіркеуі «Өмір көзі» деп атын өзгертуге шешім қабылдағанын хабарлаған. Себебі жиі және кейде тым қатты дауыспен шығатын даулы оқиғалар діни бірлестіктің беделін түсірген. Ал егер ескі адептер БАҚ-та жарияланған барлық деректі дұшпандардың айласы деп сенсе, әлеуетті жаңа мүшелер «Благодатьтан» қашып кете бастаған. Енді уағызшылар үшін жұмыс істеу оңай болған: жаңа атау. Бірақ «Өмір көзі» дәл сол ғимаратта орналасқанын, оны сол адамдар басқарып отырғанын жаңа адептер ойлап та көрмеген, өткенді тексеруді қажет деп санамаған. Уағыздар бұрынғыдай жалғасқан.
«Бас орталық Алматыда орналасқан, бүкіл Қазақстан бойынша және шет елдерде – Қырғызстанда, Ресейде, Әзербайжанда, Грузияда, Түркияда, Иорданияда, Израильде филиалдары бар. Алматылық шіркеу РО “Өмір көзі” шіркеулерінің ішінде ең үлкені», — деп журналистерге бір адеп айтқан.
Оның айтуынша, келушілерден «ондық» талап етіледі:
«Келушілерден ақша жинайды. Тұрақты түрде ондық беру керек дейді. Егер бермесе, адептің Құдайдың ақшасын алып кеткені, ұрлағаны саналады. Бұрын адамдар тіпті пәтерлерін сататын, бәрін осы шіркеуге беретін. Қазір мұндай жоқ, бірақ ақша әкелу керек деген мықты пропаганда бар».
Келушілердің бірі айтып берді, Алматыдағы шіркеудің бірінші қабатында он халық туралы стенд тұрған, Қазақстандағы ең ірі диаспораларды көрсеткен. Бірақ мысалы, орыс диаспорасы туралы ақпарат жоқ. Кей мәтіндерде Ресей, орыс халқы, православие коммунистер мен Совет билігінің теңдесі ретінде қазақтар мен басқа халықтардың ұлттық санасын қысымға алғаны айтылған.
2017 жылдың шілдесінде Қостанайда «Өмір көзі» шіркеуінің мүшесі Батырбеков 14 жасар мектеп оқушысымен жыныстық қатынас жасағаны үшін сотталған. Бұл жағдай белгілі болғаннан кейін шіркеу басшылығы оны елдің оңтүстігіне жіберіп, жасыруға тырысқан. Бірақ тергеуден қашып кете алмады. Ер адам қызбен бірнеше рет жыныстық қатынасқа түскенін, әрдайым өзара келісім бойынша болғанын айтқан.
Айтулы оқиғалардың бірі – Астанадағы психиатриялық клиникаға түскен әйел туралы. Ол «Благодать» шіркеуіндегі кезекті қызметтен кейін «шизофрения» диагнозымен жатқызылған.
2012 жылдың ақпанында бір келушінің анасы, Ляззат Альменова полицияға арыз жазған. Әйел қызы шіркеу қызметіне барғаннан кейін психикалық бұзылуға ұшырады деп мәлімдеген.
«Алматыдағы “Благодать” қайырымдылық миссиясына келуші, 34 жастағы астаналық әйел, діни қызметке барған соң, жоғары суицидтік тәуекелмен «параноидты шизофрения» диагнозымен психиатриялық ауруханаға жатқызылды. Осы факті бойынша Қазақстанның Қылмыстық кодексінің 103-бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды», — деп хабарлаған Астана ІІД.
Полиция анықтағандай, пастор қызмет кезінде келушілерге қызыл түсті сусын береді, ол дәрі-дәрмек зерттеу орталығының қорытындысына сәйкес, фенол тобының заттары мен есту және психикалық әсер беретін галлюциногендік компоненттерді қамтиды, адамда эйфория мен босаңсу тудырады. Сондай-ақ шіркеу ғимаратынан сусын үлгілері мен діни араздық тудыруы мүмкін әдебиет тәркіленген.
«Ғимараттан “Уміт-Надежда” баспасының типографиясы табылды. Онда діни басылымдар Агенттік рұқсатынсыз басылған», — деп хабарлады Астана ІІД. 2013 жылдың шілдесінде Кашкумбаев Алматыға психиатриялық тексеруден өтуге жіберілді. Тексеруге жіберу туралы қаулыдан бір күн бұрын ол аштық жариялайтынын айтып арыз жазған.
«Құдіретті балалардың азаптары» сайтында, балалардың діни қуғын-сүргінге ұшырау шолуларында, пасторға қарсы үндеу жарияланды. Негізгі мазмұны — фактілерді бұрмалау мен күшпен манипуляциялау:
«Пастор Бахытжан Кашкумбаев ісі жаңа бағыт алды. Әлем бойынша бауырлар мен әпкелердің арқасында пасторға қарсы жасалған қылмыстық іске қарсы наразылық көтерілді. Ол Алматыға психиатриялық клиникаға жіберілді, ақылсыз деп танылуы үшін. Қазір Қазақстан билігі бет-бейнесін сақтауға тырысып, Бахытжанды ақылсыз деп танып, халықаралық ұйымдардың сынына жол бермеуге бел буды. Мұны жасау қиын емес – пасторға психотроптық препараттар беріп, психикалық қабілеті жоқ адамға айналдырып, барлығына “ақылсыз” протестантты көрсету керек».

Авторы обращения призвали своих братьев и сестер по всему миру от имени своей библейской группы, церкви, организации или союза написать запрос о состоянии дела пастора Бахтжана Кашкумбаева в посольство Казахстана или поинтересоваться им по телефону.

«Правительства многих стран пытаются скрыть факт наличия в их странах преследований против христиан, поскольку они боятся потерять своё лицо в глазах мировой общественности, и нередко уступают под её давлением. Работники посольств и других дипломатических представительств обязаны сообщать о количестве звонков и письменных запросов, заявлений протеста и петиций по делам, подобным делу пастора Кашкумбаева, в МИД. Наличие определенного количества таких сообщений является свидетельством возникновения международного скандала и они обязаны реагировать. Чем больше запросов братья и сестры из разных стран мира сделают по делу пастора Кашкумбаева, тем более шансов остановить власти в их намерениях по отношению к нему. Ваше участие может облегчить участь узника и привести к улучшению отношения к нему.

Внимание, братья и сестры! Сделать это нужно немедленно, поскольку возможно пастор уже подвергается “лечению” психотропными средствами, и наша задача – не позволить властям пошатнуть его психическое здоровье», ― говорилось в обращении.

Ляззат Альменова в своих заявлениях в разные ведомства отрицала наличие у нее какого-либо психического расстройства, претензий к пастору не имела и требовала прекратить уголовное дело, которое возбудили в отношении него по статье «Умышленное причинение тяжкого вреда здоровью».

Ляззат Альменова заявила, что причиной обращения в полицию ее матери стал конфликт между ними. Мать-мусульманка никак не могла принять христианскую веру дочери. Но эти заявления Альменовой не нашли отклика — против ее воли ее якобы поместили в психиатрическую больницу, где врачи поставили ей диагноз «параноидальная шизофрения».

Диагноз вызвал сомнения у сыновей пастора Кашкумбаева.

«На допросах спрашивают: «А вы разговариваете с Богом?» Как верующий может ответить? «Да, я с ним общаюсь посредством молитвы и чтения Библии». Так они пишут: «Общается с Богом — шизофреник». Это я говорю не с потолка, это я читал часть бумаг, которые фигурируют в деле», — жаловался Азаттыку Аскар Кашкумбаев.

Другой сын пастора ― Карим ― рассказал журналисту Светлане Глушковой, что Бахтжан Кашкумбаев уверовал в бога в 47 лет. Тогда он вместе с семьей проживал в Караганде. Это произошло после выздоровления его жены, Альфии Кашкумбаевой, от неизлечимой болезни. Сама она работала врачом-педиатром. Исцеление, как сказали сыновья пастора Карим и Аскар, пришло после молитв и обращений к Иисусу Христу. Исцеление жены настолько потрясло отца, рассказывали дети пастора, что он решил основательно изучить христианство. После окончания Московской духовной семинарии он получил сан и приехал миссионером в Астану.

«Как отец стал читать Библию, он год за годом стал меняться и переосмысливать свою жизнь. В одночасье бросил курить, хотя свыше 30 лет был заядлым курильщиком. Уладились и семейные разногласия», — говорил Азаттыку Карим Кашкумбаев.

До переезда в Астану Бахтжан Кашкумбаев работал на кафедре экономики и машиностроения в Политехническом университете Караганды, он кандидат экономических наук. Старший сын пастора, Карим, — религиовед по образованию — пошел по стопам отца: он пастор пресвитерианской церкви «Свет любви». Второй сын, Аскар, — композитор.

Семья пастора отправила письмо Папе Римскому Франциску, в котором заявила, что обвинение построено только на фальсифицированном заключении организации, которая к тому же превышает свои полномочия. Сыновья Кашкумбаева отметили, что арест их отца — это «акт запугивания прихожан и профилактическая мера, направленная, прежде всего, на этнических казахов, перешедших из ислама в христианство, что это «пробный шар» перед началом крупномасштабных репрессий против неудобных религиозных групп».

Комиссия США по вопросам свободы религии в мире призывала освободить из-под ареста пастора Кашкумбаева. Американская организация заявила, что дело Кашкумбаева вкупе с принятым двумя годами ранее «рестриктивным законом о религиозной деятельности нанесли урон международному имиджу Казахстана, существенно ограничивают права многих граждан Казахстана на свободу религии».

К слову, на судебном процессе в качестве «простого наблюдателя» присутствовал представитель посольства США в Казахстане.

В феврале 2014 года Бахтжан Кашкумбаев был осужден на четыре года условно с испытательным сроком три года. Районный суд №2 Алматинского района Астаны признал его виновным в совершении преступления по статье УК Казахстана «Умышленное причинение тяжкого вреда здоровью».

«Мера пресечения в виде ареста заменена на подписку о невыезде и надлежащем поведении. С подсудимого также взыскан моральный вред в пользу представителя потерпевшей в размере двух миллионов тенге», ― сообщили в суде.

Согласно приговору, прихожанка церкви «Благодать» Ляззат Альменова в течение трех лет подвергалась длительному и непрерывному психологическому воздействию со стороны пастора Кашкумбаева, что привело потерпевшую к психическому заболеванию в виде шизофрении.

Сегодня первым руководителем МРО «Христианская евангельская пятидесятническая Церковь "Источник Жизни" в Городе Алматы» является Пак Виталий Миронович. Также он один из пятидесяти учредителей организации.

С 2015 года МРО выплатила 180 456 231,60 тенге налогов.

Среди адептов «Благодати» оказались не только простые казахстанцы, но и так называемые лидеры общественного мнения. Например, дизайнер Джамиля Доскази. Правда, сестра во Христе умудрилась вляпаться в одну очень некрасивую историю.

В 2017 году между предводительницей только-только стартовавшего движения «НеМолчи.kz» и директором общественного фонда «Добровольное Общество „Милосердие“» Аружан Саин разгорелось серьезное противостояние. Вызвано оно было уголовным делом в отношении бывшего воспитанника детского дома №1 Алматы Серика Асылбекова.

История с Асылбековым и 10-летним воспитанником детдома началась, когда в распоряжении журналистов оказалось видео, на котором мальчик рассказал о том, что ему пришлось пережить в стенах алматинского детского дома. По его словам, в учреждении он подвергался сексуальным домогательствам со стороны некоего мужчины, которого он называл Сериком, и который при этом не являлся ни воспитателем, ни педагогом.

«Он завел меня в спальню и говорит: „Станцуй мне стриптиз“. Я говорю: „Я не буду танцевать“. Он меня раздел и начал вот так бить. Первый раз, он когда сказал „идем“, я убежал. Второй раз он меня встретил, заставил меня. Потом сказал: „Пошли в спальню“. Завел меня, сам разделся. Говорит: „Представь, я девочка, а ты — мальчик“. Я говорю: „Я и так мальчик“», — рассказывал ребенок.

Динара Смаилова и несколько ее соратниц, в том числе Доскази, встали на сторону Асылбекова. Более того, они разместили в социальных сетях фотографию и личные данные потерпевшего мальчика. В это же время Аружан Саин добивалась изъятия ребенка из детского дома и передачи его под попечительство приемной семьи.

В декабре 2016 года в специализированном межрайонном суде по уголовным делам Алматы вынесли приговор по делу о сексуальных домогательствах в детском доме №1 Алматы. 19-летний выпускник детского дома Серик Асылбеков был признан виновным.

В соответствии со ст. 121 ч. 4 УК РК «Насильственные действия сексуального характера» Асылбеков был приговорен к 15 годам лишения свободы. Также ему пожизненно запрещено занимать педагогические должности. В марте 2017 годаапелляционная коллегия оставила приговор Серику Асылбекову без изменений.

В числе тех, кто поддерживал Смаилову в истории с Асылбековым, оказалась Наталья Слекишина. В начале июля 2016 года она отбывала уголовное наказание, при этом заявила, что родила дочь после группового изнасилования сотрудниками колонии. Наталья утверждала, что неоднократно подавала заявления об изнасиловании, но их не принимали. Молекулярная экспертиза подтвердила, что отцом девочки является один из надзирателей СИЗО — Руслан Хакимов.

13 сентября в суде Слекишина отказалась от услуг адвоката, а уже 17 сентября передала записку адвокату Айман Умаровой, которая к тому времени активно сотрудничала с движением «НеМолчи». В записке Слекишина сообщила, что находится в серьезной опасности и нуждается в помощи.

Угрожая голодовкой, мать новорожденной девочки потребовала встречи с адвокатом и прессой, ее требования были удовлетворены.

30 сентября Турксибский районный суд приговорил Хакимова к 9 годам лишения свободы. Также в сентябре 2016 года Слекишиной и ее адвокатом было подано ходатайство в Илийский районный суд об отсрочке приговора. Оно было удовлетворено и в феврале 2017-го Слекишина вышла на свободу на 5 лет, чтобы растить троих несовершеннолетних детей.

20 сентября 2017 года Наталья Слекишина оставила комментарий под одной из публикаций в Фейсбук, в котором написала:

«#НЕМОЛЧИ# ЭТО ПОБОРИЩЕ ЗА СЧЕТ ИЗНОСИЛОВАНЫХ. БЕСПЛАТНОГО ТАМ НЕТ НЕЧЕГО. МОЙ КЕЙС ДЕЛО ПО СОТРИДНИКАМ КУИС НА КОТОРОМ ДИНА С АЙМАН ХОТЕЛЕ СРУБИТЬ (СЛОВА ИХ САМИХ) Я ПОНЯЛА И ПО ЭТОМУ ОТКАЗАЛАСЬ ОТ ОБЩЕНИЯ С НИМИ .И ЗАПРЕТИЛА ОГЛАШАТЬ ГЛЕ ЛИБО УГ ДЕЛО».

Вскоре от движения Смаиловой отстранилась и адвокат Умарова. По некоторым сведениям, причиной этому стали деньги на защиту Асылбекова, которые Смаилова взяла без ведома Умаровой под давлением Джамили Доскази и большого друга Фонда Сороса Аиды Альжановой.

В декабре 2019 года Джамиля Доскази опубликовала в соцсетях эмоциональный пост:

«Это письмо было написано мною в начале этого года пастору моей Церкви Ким Сам Сону. Результат? Абсолютно топорный и шаблонный. Меня отстранила от всех служений ( выданный на то время мне лидер Оксана Цой) по причине того, что я не посещаю ячейку ( ячейка - это домашнее собрание малыми группами людей для обсуждения слова с воскресной проповеди. Система Г12 ( система в которой ты обязательно должен "обучить и выпустить в жизнь 12 последователей Христа " , а те в свою очередь тоже по 12 ) позволяет своим лидерам вершить судьбы паствы вплоть до того, разрешать или не разрешать им жениться , отстранять их от служений, а то и от самой церкви. Я не знаю какое отношение эта система имеет к самому Иисусу , но, думаю Иосиф Виссарионович был бы крайне доволен этой иерархии. Вся тупость и топорность ситуации в том, что, выданный мне лидер, бы меня и дальше продолжала не замечать, как не замечала все мои просьбы и сообщения встретиться со мной и начать проводить мне эту долбанную ячейку . Просто здесь всё к сожалению так устроено, просто провела она мне наконец- то ячейку после нескольких месяцев моих просьб об этом , провела в пивном баре , за соседними столами подвыпившие мужики отмечали новый год , до церкви буквально 500 метров не доехала. Просто сказали ей после этого письма меня отовсюду отстранить, просто лень было ей соображать более "подходящую" причину».

По словам Доскази, Ким уже более десяти лет руководит церковью из-за пределов Казахстана.

«Наша с Вами церковь в КРАЙНЕ ПЛАЧЕВНОМ состоянии. Она опустела. Первое богослужение значительно поредело. Молодежного служения , можно считать , что нет.

Я хожу на второе богослужение , считаю людей и плачу. Статистика второго богослужения показывает 150-200 человек. Хора нет. Юльтона нет. Свидетельства через раз , через два. В целях экономии электричества и других коммуникаций , Церковь может смело переходить в режим одного богослужения.

Я недавно собрала нужды всех наших альфа курсов : взрослый русский, взрослый Казахский , молодёжный , золотой возраст. Все В ОДИН ГОЛОС попросили молиться за новых прихожан. Потому что за столами сидят люди , которые по много лет ходят в церковь и учат друг друга , как слушаться лидеров.

Из того малого процента выпускников Альфа курсов в церкви остаётся ещё меньший процент. Мой личный опыт показывает : все новые люди , которых я приглашала в церковь последние годы не хотят туда приходить во второй раз , потому что в церкви мертвый дух. В Церкви процветает Сталинизм , религиозность , законничество , лень и равнодушие. Все чего - то боятся. Яркие , инициативные, умные , талантливые люди из церкви ушли», ― писала Доскази.

Она привела один пример. 28 декабря один из прихожан не дошел до дома ― потерялся.

«У него разрушенные отношения со своими близкими. В его квартире живет женщина - бывший бомж , которую он приютил из милости. (сам он не пьющий ) Ей последней он и позвонил, когда сказал, что идёт домой. Эта женщина со служения зависимых и созависимых Славы Нам. Ниже опишу как развернулись события.

Мы с мужем решили его искать сами , спустя месяц , как он исчез Написали заявление в милицию. Но!!!! Меня Слава попросил прекратить его поиски , потому что это может негативно повлиять на служение , которое я посещаю . Негативно - это значит , ваши подопечные и заместители , которые стоят в прослойке между нами и вами могут закрыть служение для зависимых и созависимых; которые и ведет Вячеслав Нам .

Я пыталась объяснить , что даже не верующим людям не придёт в голову встать перед выбором : искать пропащего без вести человека,или ничего не делать , так , как пострадает , ( ТАК И НЕ ПОНЯТНО ПОЧЕМУ ) , какое - то служение. Возникает вопрос : зачем вообще нужны служения , в которых можно закрыть глаза на то , что люди исчезают . Зачем вообще нужна церковь , в которой учат , что , если вы станете свидетелями того , что человек исчез , всё , что вы можете сделать - это просто молиться.

Я попросила сходить к этим лидерам и обьяснить ситуацию. Потому что с кафедры Вы ( я помню эту проповедь) учили нас оставить 99 овец и идти искать пропащую одну. Слава мне запретил в категорической форме и поставили ультиматум со словами , что в таких ситуациях мы не должны ничего делать , а только молиться», ― негодовала Доскази.

Сло слов Джамили, она попыталась поговорить с главным членом правления в церкви Хан Клавдией, но та «тоже искренне не поняла зачем искать пропащего человека, когда церковь боится прокуратуры». Она объяснила Доскази, «что церкви сделали последнее предупреждение с обещаниями ее закрыть, и что это важнее, чем то, что человек пропал».

«Колоссальное количество людей выгнано выжито из церкви Люди ушли с глубокими ранами Так к примеру для меня лично так и остался непонятным факт вашего отсутствия , вашей жены и всех других директоров церкви на похоронах человека, который был отправлен ВАМИ на служение в один из городов Казахстана . Он не смог возглавить филиал нашей церкви в том городе куда вы его послали, отказался . Позже погиб в автокатастрофе . Его смерть по сей день приводят в пример, что может статься с человеком , если он пойдет против Божьей воли . Божией волей при этом считают повеления лидеров церкви . ВОТ ЭТО Лидерство , возведённое в культ разрушило очень много людей, отношений и разрушило церковь.

Мне не понятен тот факт, когда человек , который 25 лет ( а это РОВНО ПОЛОВИНА активной жизни человека ) проработал в церкви , поставил на ноги практически ВСЕ церковные служения - альфа курс ( для новообращенных ) , служение для пенсионеров , для зависимых, созависмых , бесноватых , которая вела свою сеть , которая всю себя посвятила церкви , И , которую выкинули из церкви как щенка, НЕ ОБЯСНЯЯ ПРИЧИН Вы знаете о том , что даже пьяные « безбожники « с бабами по баням гуляющие и то чётко понимают, что , когда человек на тебя отпахал половину своей жизни ему надо отступные дать , чтобы человек как- то первые месяцы смог продержаться , пока работу не найдет?

Мне не понятен тот факт, когда человека , который подарил церкви участок земли в Авате , на котором Слава ( лидер служения зависимых ) сейчас выращивает грибы , тоже выкинули из церкви за « инакомыслие» Инакомыслием названо учение Э. Уомакка , который уже лет 40 возрождает такие убогие и мёртвые церкви, как наша . И его учение признано во всём мире здоровым евангельским учением», ― писала Джамиля Доскази.

Она заявила, что адепты церкви «все так поднаторели в том, чтобы друг друга пугать вышестоящими лидерами и друг друга от чего-нибудь отстранять, что это стало уже миссией церкви». Доскази отметила, что на сегодняшний день миссия церкви не Шелковый путь, Арабские страны и Израиль, а «ДАВАЙТЕ БУДЕМ СТУКАЧИТЬ, ДЕРЖАТЬ ЛЮДЕЙ В СТРАХЕ , СОБИРАТЬ СПЛЕТНИ И КОГО- НИБУДЬ ЕЩЁ ОТ ЧЕГО- НИБУДЬ ОТСТРАНИМ, НЕВАЖНО КОГО И НЕ ВАЖНО ОТ ЧЕГО».

«Все чего- то боятся, хотя эти пугалки тоже уже не работают , терять уже реально нечего. Из вас сделали идолов. Очень многие люди действительно думают , что они ходят в церковь Пастора Кима и вашей жены. Результат? Квадратных метров больше , чем людей. Сотни тысяч квадратных метров заполняют от силы 500 человек ( в среднем) Люди стали ленивы , равнодушны и безинициативны.

Я очень переживаю за МОЮ церковь. Я сейчас хожу общаюсь со всеми изгоями , которых выжили из церкви. Я стараюсь посещать все христианские конференции , которые проходят в моем городе. И вот , что я поняла. По всему миру идёт трансформация Духа Святого , которая оживляет церкви. Людям дают евангелие в чистом виде. Без примесей. Ведь христианство - это не ЧТО Я ДЕЛАЮ , И КАК СЛУШАЮСЬ ЛИДЕРОВ , а КТО Я ВО ХРИСТЕ.

…Законничество ещё и беднО. Вы наверное в этом сами убедились по десятинам и пожертвованиям , которые мы сейчас собираем. А любовь БОГАТА. Давайте в год молодежи вернём любовь в церковь. И вернём в церковь людей. Попробуем какой - нибудь новый формат , потому что старый умертвил нас.

Ну и под конец пастор Ким. Я очень сильно вас прошу. Если вы удостоите меня ответом ( А Я НА ЭТО ОЧЕНЬ НАДЕЮСЬ). Ответьте мне в моем вотсапе или фэйсбуке. НЕ СПУСКАЙТЕ ВАШ ОТВЕТ ПО ЛИДЕРСКОЙ ЛЕСТНИЦЕ ВНИЗ ! Он не дойдёт в том виде как вы его отправили. Потому что , лидеры испугаются в первую очередь того , что я обошла их. И в страхе ВСЁ ИСКАЗЯТ», ― просила Доскази.

Под постом строптивого адепта было написано немало комментариев. Большинство из них сводились к тому, что «Благодать» похожа на секту и из нее нужно немедленно бежать. Другие подписчики предлагали Доскази открыть свою церковь. Однако новой церкви в Алматы не появилось, а Доскази вскоре перестала писать гневные публикации о «Благодати», сосредоточившись на выяснении отношений с бывшим мужем.