Фридрих Науманн Қоры
Белсенді ✓ ПроверенНеміс либерал қоры.
Жалпы мәлімет
Фридрих Науманн қоры (Friedrich Naumann Stiftung für die Freiheit) — Германияның Еркін демократиялық партиясына (ЕДП) идеологиялық жағынан жақын неміс либералдық қоры. Пастор және қоғам қайраткері Фридрих Науманн атымен аталған.
Анытама:
Фридрих Науманн (1860 жылғы 25 наурыз — 1919 жылғы 24 тамыз) — неміс саясаткері, монархист және әлеуметтік-либерал, бұрынғы пастор. Неміс Веркбундының негізін қалаушылардың бірі.
1890 жылы консервативті Христиандық-әлеуметтік партияға қосылды, алайда алты жылдан кейін одан шықты. 1894 жылға дейін евангелиялық пастор болды; әлеуметтік-консервативті бағыт үстем болған, антисемиттік реңкі бар евангелиялық-әлеуметтік конгрестерге белсенді қатысты, алайда онда Пауль Гёремен бірге қатаң сол қанатты білдірді. Сөзсіз монархист, таптық күреске қарсы, Германия империясының ұлттық және әскери қуатын, оның экспансиясын қолдаушы.
Науманнға өз заманының социал-демократиясына тән интернационализм, республикашылдық және революциялық рух жат болды, дегенмен ол практикалық мәселелерде социал-демократтарды қолдауға әрдайым дайын тұрды. Пасторлықты тастаған соң негізінен әдеби шығармашылықпен айналысты. 1896 жылы Гёремен, Гельмут фон Герлахпен және профессор Рудольф Зоммен бірге Ұлттық-әлеуметтік бірлестікті құрды; бұл бірлестік ГСДП-ге сол-либералдық балама жасау мақсатында белсенді үгіт-насихат жүргізді. Оның идеяларын таратуға Науманн сол кезде Берлинде Hilfe апталық журналы мен Zeit газетін де негіздеді.
1898 және 1903 жылдардағы рейхстаг сайлауларында екі рет сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Науманн ұлттық-әлеуметтік идеяның партия құруға жетерлік күші жоқ деген тұжырымға келді. Кейін партияны Еркін ойшылдар одағымен біріктіруді ұсынды. 1907 жылы рейхстагқа сәтті сайланды.
Қор 1958 жылы құрылды, қазіргі уақытта оның өкілдіктері әлемнің 60-тан астам елінде жұмыс істейді.
Өткен ғасырдың 90-жылдары басынан бері қор Орталық, Оңтүстік-Шығыс және Шығыс Еуропа аймағындағы мемлекеттердің басым бөлігінде жұмыс жүргізеді. Штаб-пәтері Потсдамдағы тарихи Трумэн вилласында орналасқан.
Қордың мақсаттары — «азаматтық қоғамды, әсіресе оның қоғамдық пікірталасқа ықпалын нығайту, ғылыми орталықтар мен білім беру институттарымен ынтымақтастық арқылы макроэкономикалық және демократиялық трансформация процестеріне жәрдемдесу, сондай-ақ Ресей, Орталық Азия елдері, Германия мен ЕО арасындағы қоғамдық диалогты күшейту».
1967 жылы қор өз білім беру орталығын — Теодор Хойс академиясын ашты, ал 1995 жылы өзекті саяси оқиғаларды ғылыми тұрғыдан зерттейтін Либералдық институтты құрды.
«Қор әрдайым елдегі және әлемдегі маңызды өзгерістерге жауап беріп отырды, журналистер мен жазушылармен ынтымақтасты, жұмысшылар мәселелері, әйелдердің теңқұқықтылығы, қоғамның гомосексуалдарды қабылдауы, экология мәселелері және басқа да тақырыптарды талқылауға қатысты. Қор «ерекше қабілеттілігі», «ғылымға бейімділігі» және «қоғамды дамыту жолында белсенді әрекет етуге дайындығы» бар студенттер мен болашақ мамандарды қолдайды. Бұдан басқа, Қор либерализм идеяларын насихаттағаны үшін түрлі сыйлықтарды үнемі тапсырып отырады», — деп жазылған қордың қызметіне арналған мақалалардың бірінде.
Мысалы, әр екі жыл сайын Франкфуртте «Бостандық сыйлығын» табыстау рәсімі өтеді; оның лауреаттары арасында ГФР-дің бұрынғы сыртқы істер министрі Ганс-Дитрих Геншер, перуандық жазушы Марио Варгас Льоса, оңтүстікафрикалық саясаткер Хелен Зилле, түрік шығыстылы неміс социологы және публицисті Некла Келек, бұрынғы федералдық президент Йоахим Гаук және басқалар бар.
Өз саясатымен төр менікі деген
2016 жылдан бастап Фридрих Науманн қоры Бостандық жолындағы Борис Немцов қорымен бірлесіп «демократиялық құндылықтар мен адам құқықтары үшін күресте ерекше ерлік танытқаны үшін» «Борис Немцов сыйлығын» тапсырып келеді. Оның лауреаттары қатарында саясаткер Лев Шлосберг, азаматтық белсенді Ильдар Дадин, «Солидарность» қозғалысының мүшесі Надежда Митюшкина, «Ашық Ресей» кеңесінің мүшесі Анастасия Шевченко бар.
Қор шетелдегі белсенді қызметін 1960-жылдардың басынан жүргізеді: халықаралық форумдар, журналистер мен экономистерге арналған бағдарламалар, Латын Америкасы, Африка, Шығыс Еуропадағы азаматтық құқықтар мен либералдық құндылықтар тақырыптарындағы коллоквиумдар.
1989 жылы маусымда Қор Венгрияда өз бюросын ашты. Көп ұзамай Берлин қабырғасы құлады және Қор жағдайға жедел ден қойды. 1990 жылы Варшава мен Прагада бюролар ашылды, содан кейін — Таллинде, Братиславада, Любляна мен Рига қалаларында.
1992 жылы Фридрих Науманн қоры Мәскеуде өз бюросын ашты. 2022 жылы сәуірде Ресей Әділет министрлігі бірқатар шетелдік талдау орталықтары, қорлар мен адам құқықтары ұйымдарының өкілдіктерін Ресейдегі тіркеуден шығару туралы хабарлама жариялады. Олардың арасында Карнеги Мәскеу орталығы, адам құқықтары ұйымдарының, неміс саяси партияларымен байланысты қорлардың өкілдіктері және басқа да бірқатар құрылымдар болды. Тізімге Фридрих Науманн қоры да енді.
РФ Әділет министрлігінің хабарламасында айтылғандай, олардың барлығы қолданыстағы заңнаманың бұзылуы анықталған себебімен тіркеуден шығарылды.
Әділет министрлігі Карнеги Мәскеу орталығының (американдық Халықаралық бейбітшілік жолындағы Карнеги қорының өкілдігі), Human Rights Watch (бас құрылымы АҚШ-та) және Amnesty International (бас құрылымы Ұлыбританияда) адам құқықтары ұйымдарының өкілдіктерінің, саяси партиялармен байланысты неміс қорларының — Фридрих Науманн қорының (Еркін демократиялық партия), Фридрих Эберт қорының (Социал-демократиялық партия), Ханс Зайдель қорының (ХДС/ХСС), Роза Люксембург қорының («Солшылдар» партиясы) және Генрих Бёлль қорының («Жасылдар») тіркеуін жойды. Сондай-ақ тіркеуі тағы екі неміс ұйымынан — «Конрад-Аденауэр-Штифтунг е.Ф.» бірлестігінің филиалы мен Ресей Федерациясындағы Неміс ғылыми-зерттеу қоғамының өкілдігінен, швейцариялық Ага Хан қорынан (Тәжікстанның Таулы Бадахшан автономиялық облысының халқын құрайтын исмаилиттер қауымының басшысы), сондай-ақ поляк «Вспульнота польска» бірлестігі мен американдық Халықаралық білім беру институтынан алынды.
Стратегия ― білім беру арқылы
Фридрих Науманн қорының грант жұмысын жүргізбейтіні белгілі. Ол білім беру іс-шараларын — конференциялар мен семинарлар — ұйымдастырады және стипендия береді.
Фридрих Науманн қорының стипендиясы Германияда, Швейцарияда немесе Еуропалық Одақтағы мемлекеттік не мемлекет таныған жоғары оқу орнында магистратура немесе докторантура бойынша бірінші дәрежесін алып жатқан әлемнің кез келген елінен келген білікті халықаралық үміткерлерге ашық.
Магистратура: стипендия мөлшері айына 850 еуроға дейін. Бұдан басқа, медициналық сақтандыруға жарна да төленеді. Қор сондай-ақ жобалар, іс-шаралар мен бастамаларға материалдық емес қолдау көрсетеді. Қаржыландырудың ең төменгі мерзімі — екі семестр. Стипендия қайтарылуға жатпайды.
Бастапқыда қаржыландыру бір жыл мерзімге беріледі. Сұрау бойынша курс аяқталғанға дейін ұзартылуы мүмкін. Шетелдегі оқу, ғылыми және өндірістік тағылымдамалар қаржыландырылмайды.
Докторантура: докторлық дәреже алуға арналған стипендия айына 1200 еуроға дейін.
Үміткерлер мынадай қасиеттерге ие болуы тиіс:
— Талант: үміткерлер өз пән салаларында үздік академиялық немесе ғылыми жетістіктерге ие болуы, мектепте немесе университетте және одан тыс жерлерде жан-жақты қызығушылық танытуы керек.
— Жеке талаптар: үміткерлер — неміс либералдық партиясының дәстүрінде шешім қабылдай алатын және жауапкершілікті өз мойнына ала білетін, сенімді, жоғары мотивациялы тұлғалар болуы, сондай-ақ қоғамдық, саяси, мәдени және шаруашылық өмірдің одан әрі дамуына белсенді үлес қосуға дайын болуы керек.
— Әлеуметтік және саяси белсенділік: үміткерлер әлеуметтік және саяси мәселелерден хабардар болуы және оларға деген ұстанымын жоғары оқу орындарындағы қатысу, либералдық саяси партия немесе ұйымдар, бірлестіктер мен бастамалардағы белсенділік арқылы көрсетуі керек.
Өтінім құжаттары неміс тілінде ұсынылуы тиіс, іріктеу сұхбаты да ағылшын тілінде оқу курсына немесе ағылшын тіліндегі докторантура бағдарламасына өтінім берілген жағдайда да неміс тілінде өтеді.